Bonaventure

DIST. XXXIU. DUBIA. 381 '

] nori , quia non praedicatnr per identilatem. Ideo et nos modo fide tenemus: ergo in patria cogno- cum Hilario dicit, quod est incomprehensibile , et scemus. describit incomprehensibilitatem quantum ad tripli- Respondeo: Dicendum, quod, sicut dicit Au- cem vim: quantum ad receptivam, cum dicit in- gustinus de Trinitate^: «Sicut fovea dicitur esse icomprehensibile etc; quantum ad expressivam, cum caeca, non quia ipsa non videat, sed quia quod dicit extra sermonis significationem ; quantum ad habet non ostendit aliis»; sic Angeli dicuntur igno- iudicativam ^, cum dicit extra sensus intentionem. rare et Sancti propler hoc, quod non revelant taha, Et alia, quae sequuntur, his tribns aptantur, ut sed magis intelligibilia; et quia talia non habent patet inspicienti. simile in creatura, immo magis dissimile: ideo di- cuntur nobis incomprehensibilia. Et removet Hilarins DUB. II. triplicem cognitionem, quam habemus de rebus I

divinis: una est per Angelorum revelationem aha , Itera quaeritur de responsione Magislri, quam per Prophetarum illuslrationem tertia per Apo- ,

facit ibi: Quorum audaciae resistentes etc. Dicit stolorum praedicationem. Et dicit, Angelos non aw- enim, quod proprielates sunt in hypostasibus et eas dire, quia ipsi recipiunt revelationem a maioribus determinant; in essentia sunt, sed eam non determi- nant. Videtur enim esse oppositio, quia omnis pro- et nobis non exprimunt'. — Magister igitur bene re- spondet, ostendendo insufficientiam. Si enim quae- prietas est determinativa eius in quo est, alioquin ratur, quare proprietas est in persona ut distinguens, in illo non est: ergo si proprietates non determi- in essentia non; respondetur, quod persona se nant essentiam , non sunt in essentia. habet ad aliam et refertur et distinguitur. Et si hoc Respondeo : Dicendum , quod Magister bene re- respondeatur, adhuc manet quaestio, quare spondet, quia haec praepositio m notat diversas sona refertur; et respondetur, quod una est essentia, per-

habitudines. Aliter enim dicitur Pater in Filio, aliter tres personae. Si tu quaeras huiusmodi onunno si- paternitas in Patre. Pater enim in Filio esse dicitur mile, non invenies; et ideo in fundaniento fldei non sicut proprietas distinctiva, sed sicut persona oportet sistere. consubstantialis ; paternitas in Patre, sicut proprie- tas distinctiva. Sic vuU dicere Magister, quod aliter DuB. IV. :otandum. sunt sive dicunlur esse proprietates in essentia Nolandum super ista solutione Magistri quam quam in pe?-sona. Nam in essentia di^untur esse ,

ponit hic: Nos autem ista aliter intelligenda fore propter identitatem, ita quod in omnino dicit iden- dicimus, quod locutiones istae, quas proponit Au- titatem ; in personis dicuntur esse , sicut verae pro- gustinus^ scilicet «Pater non qo &?,\, substantia, prietates in hypostasibus et determinationes in de- quo est Pater» et consimiles, duplices sunt, quia terminatis. In creaturis autem non est uiras modus ablativus importat habitudinem in ratione formae sine alio, quia proprietas non omnino idem est cum sive causae formalis, quamvis in divinis non cadat eo cuius est proprietas: et ideo in creaturis non vere habitudo causae quantum ad rem, tamen dicitur esse proprietas in aliquo, nisi in eo cui ((uantum ad rationem intelligendi. Potest igitur cau- inhaeret; non sic in divinis^ salitas cadere sub negatione, ut sit negatio causa-^^e^ti DUB. III. litatis; et tunc locutio est vera, et in hoc sensu accipit Augustinus, et Magister exponit. Est enim item quaeritur de alia responsione Magistri, sensus: non eo est Deus, ^o Pater; quia paterni- quam facit ibi: Respondeo et hic tibi cum Hila- tate est Pater tanquam ratione dicendi vel intelli-.

rio etc. Videlur enim falsum quod dicit, quod solutio- gendi; non sic autem paternitas est ratio dicendi, nem istius quaestionis Archangeli nesciunt. Cumenim ipsum esse Deum, vel intelligendi ; et sic locutio sint comprehensores, constat quod omnia cogno- vera est et nihil facit pro Porretano. Potest iterum scunt, quae sunt de substantia gloriae: ergo cogno- esse causalitas neqationis ; et tunc est falsa , et est causa T^ r^ . . negatio scunt distinctionem personarum et essentiae unita- sensus: non eo est Deus quo Pater, id est quantum tem et modum: ergo vident, quare proprietates ad illud quod est Pater , non esl Deus; et in hoc determinant hypostasim, non essentiam. Et iterum, sensu accipit Porretanus , et ita est falsus intellectus,

si comprehensio erit ' de quibus est modo fides; et sic non accipit Augustinus ".

1 Supple cuni cotl. Magister. quae occulta est. — Mox voci Sancti plures codd. ut X aa bb I

2 Vat. cum pluribus codd. et edd. indicativam , sed per- prnofisunt alii. peram, ut etiani ex Kichardo, hic circa lit. apparel. De hoc 6 Cod. B clarius sic : quia licet ipsi recipiant revelationem dubin cfr. supra q. 2. a mttiorilms, tamen nobis non exprimunt. Pro quiaipsied. 1 3 Plura de hoc invenies supra q. I. ot 2. Cfr. etiam quantum ipsi. Ante exprimunt non pauci codd. cum edd. S. Thom. ct Richard., hic circa lit. 2, 3, i, S, 6 !ulfO omittunt non. Cod. T est. ' Vide hic lit. Magistri, c. 2, et in Comment. q. 2. nrg. 1 . ad opp. '" Libr. I. c. 12. n. 23: Ko namque gcnere locutionis ne- IIoc dubium solvunt etiam B. Albert., Iiic a. 9 ; S. Tliom. scire quisque dicitur quod oecullat, quo dicitur fossa caeca ot Hiohard., hic circa lit.  , ;

SENTENTIARUM LIB. I.