Bonaventure

DISTINCTIO XLVII.

rel bonus fieri male, nisi omnipotens et de malo possel facere bene'^». — His verbis evidenter nionstratur, Qmd uohmlas Uei de homine iinplelur, quod voluntas Dei aeterna semper impletur de homine, quocumque se vertat. etiam si faciat homo contra Dei voluntatem. Sed atten- dendum est diligenter, quomodo in superioribus dici- Voluntas qiiippe Dci seniper efficax esl, ut fiat tur, fleri aliquid contra Dei voluntatem quod tamen ,

omne quod velil , el niliil flalquod nolit ; quae non fit praeter eam; et qualiler intelligendum sit illud: de liomine semper impletiir, quocunique se vertat; quantum ad se, fecerunt quod Deus noluit; quantum Nihil enim , ut ail Auguslimis ' , in libero arbilrio vero ad omnipotentiam Dei, nullo modo id facere va- conslitutum superal voluntatem Dei; etsi facial con- luerunt. Videntur enim ista superioribus" obviare, ubi Diiiicuiias. tra eius voluntatem , lamen contra eius volunlatem , dictuin est : Voluntati eius niliil resistere. quae ipse est, nihil piitandum est ita fleri lanquam , Vcruin, ut supra ' diximus, voluntas Dei diversis sciuiio. velit fleri, et iioii liat; vel nolit fleri , et flat. Illa modis accipilur, quae diversitas in praedictis verbis enim voluntas ut ait Augustinus in Enchiridio - , si diligenter notetur, nihil ibi contradictionis reperitur. semper impletur aut de nobis, aut a nobis. De nobis Ubi enim dicit, non fleri praeter eius voluntatem etiam impletur, sed tameii noii iiiiplcinus eain, quando pec- quod flt contra eius volunlatem, dissimiliter accepit canuis. A nobis impletnr, quando bonum facimus; voluntatem, et non ipsa.m voluntatem , quae Deus est ideo enim facimus, quia scinuis placere Deo. Ita et de et seinpiterna est, sed eius signa praedictis verbis hominc semper Deus implet suam voluntatem, quia intelligi voluit, id esl prohibilionem siwe praeceptionem nihil homo, de qno Dcus non operetur quod vult. lacit el permissionem. Non enim vult Dcus, iit peccet homo quilibet. Si aiitem peccaveril, poenitenti vult parcere, ut vivat, in pec- Cap. II.

catis vero perseverantem punire, ut iustitiae potentiam contumax non evadat. Sicut alios ab aeterno praepa- Ex quo seiuu quaedam dicuntur fieri contra ravil ad poenam, ita alios praeparavil ad gloriam. Dei voluntatem. . « Et haec sunt magna openi Domini , exquisita in omnes voluntates eius\ et lam sapienter exquisita, ut Multa eniin flunt contra Dei praeceptum vel pro- cum angelica et humaiia creatura peecasset, id est liihiiionem , (|uae tamen noii fiunt ^sraeter eius joer- non quod ille, sed qiiod voluit ipsa fecisset, etiam iiiissioiirni. Ipsius nainque permissione omnia flunt mala, per eandem creaturae voluntatem, qua factum est, quod (luac lamcii praeter eius volunlatem serapiternam fiuiit. Crealor non voluit, impleret ipse quod voluit: bene Sicut Augustinus dicit super illinn locum Psalmi ' : Ut utens eliam malis laiiquam summe bonus ad eorum non loquatur os meum opera hominum. Opera eniin ho- damnationem, quos iustc praedestinavit ad poenam, minuin dicit ea quae raala sunt, quae praeter Dei vo- «

et ad eorum salutem, quos benigne praedestinavit ad lunlatem fluiil » quae ipse est, sed non praeter eius per- ,

gratiam *. Quantuin enim ad ipsos attinet, quod Deus missionem, quae ipse non est. Appellatur tamen ipsa noliiit fecerunt; quantum vero ad Ofnnipolentiam Dei, Dei volunias, quia Deus volens sinit mala fieri. Fiunt nullo modo id fiicere valuerunt. Hoc quippe ipso, quod et contra eius praeceptionem vel prohibitionem , sed contra eius voluntateni feceruiit , ile ipsis facta est noii conlra eius voluntatem , quae ipse est, nisi dican- volunlas eius. Proplerea nainque inagna opera Domini, tur conlra eain fleri, quia praeter eam fiunt. Contra exquisita in omnes voluntates eius, ut miro et inefTa- eam quippe nihil ita fit, ut velit fieri, et ' non flal, bili modo non flal praeier eius volunlatem quod etiam vel nolit fleri Quod evidenter ibi Augustinus et fiat.

flt conlra eius vohmtalcm: quia noii flcret, si nnn si- notavit, iil)i ait: Quantum ad ipsos attinet, quod Deus neret , ncc ulique nolciis sinil, scd volens, nec sine- noluit fccerunt; quantum vero ad omnipolenliam Dei,

1 Encliii-itl. c. 95; scciiiidinii sciisum. - Ipsa verba .Vugustiiii iiiinictji.ito scniuuntur. 3 Psalni. 110, 2. • Coclcl. ABC et eclcl. i, 6 (o in niarg.) rjloiima. 5 Enchiricl c. 1 00. n. 26. Pro ultimo vociibulo bene coclcl. Ilii coclcl. cl ccl. I , ii eclcl. ijuoil. — De scciuenli BE homim, ct cclcl. 2, .S, i, >, 7, 9 boniim beiie. .\ugust. ^iclc hic nota  , ,,

SliNTliNTlARllM LIB.

luiUo modo id facere valiieriinl; ;k' si dicmn, leccriiut contra Dei praeceplum , quod appcll;ilur vdliiiilas , sed

non fecerunt contra Dei vohiiiuiicin iiiiinipuieiiiem Qimn' praecepil Detis omnibus bona facere ei inaki quia lioc non valuerunt, illnd valucriiiil; et ila per vitare, sed. non id ab omnibus vull impleri.

hoc quod fecernnt conlra Dei voluntatem , id est prae-

ceptum, de ipsis facta est volunlas eius, id esl, impleta Ex praedictis liquet, quod voluntas Dei, quae est volnnlas elns sempilerna, qua eos ihimnari vole- ipse esl , seuiper incielu oA iiec iii aliqno cassalur . bat. Uiule Gregoiiiis snper loh ' : « Multi voluntatem sed per (imni;i iiiiplrinr. (litnsilium vero eins atquc Dei per;igunl , muU' miilaie conlenduiit, el consilio eiiis praeccpliii si\c /ini/iihiliu ikiii ah omnihus iinplentur, resistentes ohsequuntur; qui;i lioc eius dispositioni mi- quihus proposila et dala siint. Neque ideo praecepit litat, quod per liumannm slndimn resiill;il». — Hic omnibus bona vel prohibuit mala vel consuluit optima, aperle ostenditur, quin dnm iiiali consilio ac i^raeceplo quod vellet ah omnibus bona quae praecepit fleri Dei resisliiiil , (|no(l voluiiUis Del appellaliir, ea laciunl, vel mala quae prohihuit vilari si enim vellet — unde vdhiiiliis cius, (|ii;ie iiisc esl, impleliir, (|nae rf/s- uti(|iie ct lierent, qui;i in millo potest ah homine su- posiliii vel heiiep/iiciliiiii \oc;ilui'. « Nam , iit ait Aii- perari vel inipediri eius voluntas — sed ul iustitiam

. gnstinns in Enchlridio -, quanlaelihel sint volunlales suam hominlhiis oslenderet, H luali essent inexcusa- Angelorum vel hoininum honorum vel malorum vel , , hiles ; deniqne, iit honi ex ohedientia gloriam, mali illud quod Deus, vel aliud volentiuiu quam Deus Omni- ; ex inohedientia poenam sorlirentur, sicut utrisque ah polentis voluntas sempcr invicta est, qnao m;ila esse acterno praeparavil. Ea igitnr, quae onmibus praecepit nunquam polest, quae etiam, dum mala iriogal, iiisla vel prohihuit, a quibiisdam voluit fieri vel vitari, scd

est, et profecto quae insta est inala noii esl. Dens non ah omnihus el quaedam personaliter praecepit ;

igitur omnipotens, sive per misericordiam cuius vull et in novaLege, quae ab eis quibus prae- veleri et in

misereatur, sivc per iudicium quein vull obdurel, nec cepit, lieri noluit, ut Abrahae de immolalione " fllii, inique aliquid facit, nec nisi volens quidquam racil , et in Evaiigclio quibusdam curatis, quibus |)raecepit,

i'l omiiia ([iiaecumque viilt, facit». ne cui dicereiiL