Bonaventure

DISTINCTIO XL.

Praedestiiiatio ' vero de bonis salutaribus est et de ^cap. 4. hominibus salvandis. Ut enim ait Augustinus in libro de KXK. p,.aedestinatione Sanctorum ^ « praedestinatio est gra- An aliquis praedeslinatiis possit damnari, tiae praeparatio, quae sine praescientia esse non po- vel reprobus salvari. test. Potest autem sine praedestinatione esse praescien- tia. Praedestinatione quippe Deus ea praescivit, quae Praedestinatorum nullus videtur posse damnari, fuerat ipse facturus sed praescivit Deus etiam quae ; nec reproborum aliquis posse salvari. Unde Augustinus Augusiin non esset ipse facturus, id est omnia mala». Praede- in libro de Correptione el gratia ": « In Apocalypsi *, stinavit eos quos elegit, reliquos vero reprobavit, id inquit, dicitur: Tene quod habes, ne alius accipiat co- j

est, ad mortem aeternam praescivit peccaturos. ronam tuam. Si alius non est accepturus, nisi iste per-

' Vat. , post velle posita virgula, pro hoc substituit hic, 5 Vers. 8, ubi Vulgata Aequaliter pro Aequalis. Paulo aucloritate quidem plurimorum codtl., at perperam, ut ex post pro aequaliter Vat. aequatitas. subnexis clare intelligitur. Librarii, mss. transcribentes , etiam ^ Sive accipitur. Cfr. supra d. i. q. 1. Scholion. — iMox lioc loco, ut Siiepe saepius accidit, hic pro hoc legisse, valde pro tamen Vat. tani. — Hoc dubium solvitur etiam a Petr. a Tar. et a Richard. a Med., hic circa lit.

2 Vat. fuit. — Praecedens et intellige : ergo eliam. NOTAE AD LIBR. SENTENTLVETJM. ' Cod. Z hic et paulo ante ordinationem. Paulo inferius ' In codd. CDE et ed. 1 d. XL. incipit cum sequente pro exemplum ed. 1 dictum. Nostram lectionem veram esse, capitulo : Praedestinatorum nullus videtur. Et revera, secundum patet ex inlegro textu Magistri , c. 2 : Non potest ergo noviter distributionem capitulorum hae quinque propositiones pertinent ad vel ex tempore scire vel praescire aliquid, siciU non potest ultimum capitulum distinctionis praecedentis. S. Bonaventura noviter vel ex tempore velle aliquid etc. autem, ut patet ex divisione textus, hic incipit distinctionem XL. * Multi codd. cum Vat. post non quia alterum subiiciunt 2 Cap. 10. n. 19 ; sed ultima verba ex Glossa ad Rom. 8, 29. non, quod contextui repugnat nec non codicibus D F M Y et cd. 3 Cap. 1 3. n. 39. In codd. et edd. , excepta 9 , intitulatur

I. — De hoc dubio lege Alex. Hal. S. I. q. 2.5; B. Albert., hic , liber de Correctione et gratia.

a. 7; Petr. a Tar. , hic circa lit. * Cap. 3, II.  , ;

700 SENTEiNTIARlIM LIH. I.

ditleril, cerlus esl electorum numerus», id esl, iion disiunctim iiitelligi potest. Non enim potest esse, ut ab polest augeri vel minui. — Ad hoc aiUem obiiciunl aeterno sil praedeslinatus et modo non sit praedesti- obiiciiur. quidam , nitentes probare, numerum eleclorum posse natus, nec potest esse simnl, ut sit praedestinalus et auyeri et miniii , sic : possel Dcus noii apponere jjra- non sit praedestinatus ; sed tamen potuit essc ab ae- tiaiu (niil)us aiipoml. el posset sublrahere quibus nou terno , quod non esset praedestinatus , et potuil ab ae- sublraliit: (pioil si lii^ret', uii(|ue damnarentur. Pos- terno non esse praedestiiiatus. Et sicut ab aeterno Deus sent ergo damnari isti , (|iii tamen salvabiinliir. Posset potuit eum non praedestinare, ita conceditur a qui- Coocedini itaque ininui eleetoriim numerus; ila otiam i)osset au- busdam, quod et modo polest Deus eum non praede- dani"''"'

geri, quia posset appoiii gratia quibiis non ai)])()nilur, stinasse. Ab aeterno ergo potest Deus non praedesti-

per quam salvareutur. Posseiit ergo sahari , liabita nasse eum ergo potest iste non fuisse praedestinatus. :

gratia, qui tainen sine ea damnabuiiliir: possel itaque Si vero non fuisset praedestinatus nec modo esset ,

Responsio. augeri numerus electorum. — Qiiibus rcs|)on(lemus praedestinatus ergo potest modo non esse praedesti- :

ex ea ratione dictum esse ct verum esse, iiumerura nalus. Ita et de praescientia et de praescitis dicunt; electorum non posse augeri vel minui, quia iion potest quod in actionibus vel in operationibus Dei et homi- utrumque siimd esse, scilicet, ut aliquis salvetur et nuin nullatenus concedunt. Ex qiio enini aliquid fa- nou sit praedesliiiatiis, vel ut aliquis praedestinatus ctum est vel dictum, non concedunt, quod possit non sil et danuietur. Inlelligeiilia enim condUionis implicitae esse vel nmi fuisse , immo impossibile est, non esse veritalem lacit in dicto, et impossibilitatem in tiero. Si vel fuisse quod factum esl vel dictum referentes non ,

vcro sii/iji/iciier inlelligalur, impossibilitas non admit- possibilitatem vel impossibilitatem ad naturam rei lilur, !ii ciim (licitur: pracdpstinatus non potest vel existentis. Cum vero de praescientia vel praedeslina- polcsi (iamiiaii. cl rcprobus polest salvari. In his enim tione Dei agitur, possibilitas vel impossibilitas ad po- el hiiiiismixli liicnlioiiihiis ex ratione dicti diiudicanda tentiam Dei refertur, quae semper eadem fuit el est*,

esl sciil(>iilia iliclioiiis. Alia namque flt intelligentia, si quia praedestinatio, praescientia, potentia unum in

per coiiiiiiiciidiieni hacc accipiantur dicta, atque alia, Deo est.

si cum de praescientia per disiuncitonem j ut supra ^, agebatur, praetaxatum est. Si enim, cum dicis: prae- destinatus non potest damnari, intelligas ita: id est

non potest esse, ut pracdesliiiatus sit el damnetur, ve- Quid sit reprobatio Dei, et in quibus consideretur, rum dicis, (|iiia coniunclim intelligis; falsum autein , et quis sit praedestinationis effectus. si disiimctim, ut si intelligas, istum non posse dam- nari , quem dico praedestinatum. Potuit enim non esse praedcsliiiatus, et ita damnarelur. Cuiiique praedestinatio sit gratiae praeparatio, id Verumtaiuen adhuc instant et semmdum coniun- est divina electio, qua elegit quos voluit ante mundi insXinL ctionem argumentando ita procedunl. Non enim, in- constitutionem j ut ait Apostolus''; reprobalio e con- quiunt, potest esse, ut aliquis praedestinalus sit et verso intelligenda est praescientia iniquitatis quoruii- daranetur. Utrumque istorum simul esse non potest dam et praeparatio damnationis eorundem. Sicut enim sed allerum horum non potest non esse, scilicet, quin pi-aed.estinationis effectus illa graiia esl, qiia iii j)rac-

iste sit praedeslinalus: ab aeterno euim praedestinatus senti iustificamur atque ad vivendum el in bono recle est et non potest modo non esse praedestinalus. Cum perseverandum adiuvamur, et illa qua in futuro beati- ergo irapossibile sit, simui utrumque esse^ et impos- flcamur; ita reprobalio Dei, qua ab aeterno non eligendo sibile sit, aiterum non esse^ videtur, uon posse alte- quosdam reprobavit, secundum duo consideratur, quo- rim esse^ scilicet ul damnetur. Quod si est, ergo non rum alterum praescit et noti praeparat, id est ini-

potest esse, ut non salvetur. — In buius quaestionis quitatem, alterum praescit et praeparat, scihcet ae- soiaiio. solutione mallem alios audire quam docere. Dicimus lernam poenani. Unde Augustinus ad Prosperum etAugusUi.

tamen , similem de praescientia posse moveri quaestio- Hilarium^: «Haec, inquit, regula inconcusse tenenda nem; ideoque, tam hic quam ibi, unam facimus re- est , peccatores in peccatis praescitos esse, non prae- sponsionem dicentes determinandum fore illud , , cui paratos, poenam autem esse praeparatam » . « Praepa- innititur tota haec quaestio , scilicet mpossiiiVe es<, a^- ravit enim Deus , ut ait Augustinus in libro de Bono terum^ non esse , scilicet , quin iste modo sit praede- perseverantiae ', in praescientia sua, quibus voluit bona stinatus; ab aeterno enim iste praedestinalus est. Di- sua; quibuscumque donat, proculdubio se donatu- et

Distinguea- stinguendum euim est, cum ait: iste non potest modo rum esse praescivit». « Praeparavit etiam Deus, ut fmsumail^non esse praedestinatus vel non potest modo esse, , ait Fulgentius^ nialis ignein aeteriium, illis utique,

5?4'nm. "quiu sit praedestinatus. Hoc enim et coniunctim et quos iuste praeparavit ad luenda supplicia; nec tamen

lUi in cod(J. et ed. I (5 in margine) ; in aliis faceret. unde Blagisler plura quae sequuntur, nonnullis niutalis, de-

Dist. XXXVlll. c. 2. — Paulo superius post dicta, atque promsit. !t edd. 4, 6, 8, 9 omituint alia. ' Vel de Dono perseverantiae, c. 17. n. 41. Vat. et aliae edd. contra codd. et ed. I addunt istonm. ' Libr. I. ad Monimum, c. 25; secundum sensuni, scd ad

Cod. D addit et erit. verbum in Glossa (joc. cit.). In quo textu codd. B E ante ad fa- Ephes. I, 4. denda peccata. praemiltunt eos. — Paulo inferius codd. A B D et Non invenitur in citatis libris, sed in Vi. Hypognosticon edd. 2, 3, 7, 8 (5 in margine) iniustitiam admitlendam pro Vide etinni Glossam ad Roni. 8, 29. apud Lyranum, iiistitiam amittendam.  DIST. XL. DIVISIO TEXTUS. 701

praeparavit ad facienda peccata. Praeparavit enira Deus, impertitur nec digni sunt nec mereutu)' ; potius ut nou quod divina aequitas redderet, non quod humana ini- impertiatur, lioc digni sunt, hoc merentur ». Unde Apo- quitas admitteret.Non enim, sicut praeparavit Sanctos stolus ait: Cuius vult miseretur Deus, et qiietn milt ^"

ad iustitiam percipiendam sic praeparavit iniquos ad , indurat; misericordiam appellans praedestinationem et iustltiam amittendam, quia pravitatis praeparator nun- praecipue praedestinationis effectum, id est gratiae ap- quam fuit ». posilionem, obduratiouem vero gratiae privationem. Sicut ergo praedestinatio Dei proprie est prae- « Non enim, ut ait Augustinus ad Simplicianum *, in- Augusiin uid prae- scienlia et praeparatio beneficiorum Dei , quibus cer- telligendum est, quod Deus ila induret, quasi quem- robaiio" lissime liberantur quicumque liberantur'; ita reprobatio quam peccare cogat; sed tamen quibusdam peccatori- Dei est praescientia malitiae in quibusdam non finien- bus miserico.rdiam iustificationis suae non lai'gitur, et dae et praeparatio poenae non terminandae. Et sicut ob hoc eos indurare dicitur, quia non eorum misere- Effcctus fraedeslinationis effectus est gratiae appositio , ita re- tur, non quia impellit, ut peccent. Eorum autem non ""'^'^''^' probationis aeternae quodam modo e/fectus esse vide- miseretup, quibus graliam non esse praebendam aequi- tur obduratio. « Nec o]>durat De.us , ut ait Augustinus tate occultissima et ab humanis sensibus remotissima ad Sixtum ^, impertiendo malitiam , sed non imper- iudicat»; «quam non aperit, sed miratur Apostolus di- liendo gratiam, sicut nec digni sunt. Quibus enim non cens: altitudo divitiarum sapientiae el scientiae Deit,\