Bonaventure

DIST. XL. DUBIA.

Videtur eniin , quod non solvat propter suam distin- praedestinationis, etfiet verura: istum salvari, si est ctionem ad quaestionera de augmento, quoniam de- est verum. Item, eodem demonstrato, praedestinatus ,

monstrato aliquo damnando , verum est dicere istum damnari est verum adde conditionem prae- ;

istum posse salvari , ergo potest esse praedestinatus: destinationis , et fiet impossibile: istiim damnari, si ergo plures possunt esse praedestinati , quam sunt: est praedestinatus, est impossibile, coniunctira in- ergo potest numerus praedestinatorum augeri. telligendo '. Respondeo: Dicendum , qnod Magister in liac

prinia responsione principaliter respondet ad qnae- DiR. VI. stionem primam , utrum praedestinatum sit possibile damnari; et bem, scilicet per compositionem et di- Item quaeritur de hoe quod dicit: Ex quo ali- visionem '. Et per istam solutionem patet aliquo quid. factum est vel dictum, non concedunt, quod modo responsio ad iliud de augmento, sed non illud possit non esse ete. Videtur enim falsum: plene; ideo annectit solutionem sequentem, quae est quia Christus dixit, Petrum peccaturum =: ergo post- explicatio huius, in qua dicitur, quod aliquis non quam dixit, fuit neces&sninm dixisse , et necessario potest incipere esse praedestinatus quamvis possit , sequitur: si Christus dixit, hoc erit, quia da oppo- esse praedestinatus, quia hoc est dicere, quod ab situm, et tunc sequetur", Christum esse mentitum, aeterno potuit. Et quoniam augmentum dicit maio- quod est impossibile: ergo videtur, cum antece- rem numerum quam prius cum praesuppositione dens sit necessarium, quod necessariurn fuit, Petrum et nova additione prioris ideo patet quod ex , , negare. sui ratione distinclionem et successionem dicit in Respondeo: Dicendum, quod in dictione Christi doo in di- partibus.Unde si ahquis, statim cum est, esset ita duo sunt, scilicet verbi proiatio et assertio. Et magnus, quantus futurus est, non diceretur au- verbi prolatio simpliciter est praeterita et necessaria, geri, sed tamen potuisset esse maior ; ita in et ex illa non sequitur consequens. Non enim sequitur

isoiniio. proposito intelligendum. — Vel aiiter solvi potest Christus hoc dixit, ergo erit ; protnlit enim hoc ver- per compositionem et divisionem , sicut Magister sol- bum: E7'o similis vobis mendax '. Est iterum assertio, vit; possunt enim plures esse, quam sint^ ergo po- et illa sequitur illustrationem divinae praescientiae.

test numerus augeri. Sicut ergo divina praescientia est certa et infallibi- lis,cui non potest subesse falsum, et taraen aspieit DuB. V. futurura et connotat circa ipsum veritatem °, et ideo non est necessarium, Denm praescisse quod prae- Item quaeritur de hoc quod dicit , qiiod intel- scivit, quamvis sit certum et infallibile: ita intelli- ligentia condiiionis implicitae veritalem facit in gendum de Christi assertione, quod certitudinem dicto et impossibilitatem in vero, quomodo sit habet et infallibilitatem a divina praescientia ; sed illud intelligibile. Si enim idem non esl causa op- tamen non est neeessarium, Christum hoe asseruisse; positorum, et conditio implicita facit veritatem, etideo,si ponatur, hoc non contingere, ponitur, et quomodo facit irapossibilitatem ? Christum non asseruisse. Et sic patet illud et eon- Respondeo: Dicendura, quod Magister vult di- similia. In assertione enim Christi duo sunt, scilieet intiot.cere, quod illud est falsum, demonstrato aliquo: aclus mentis', et relatio ad fnturum contingens istum damnari vel salvari, est impossibile; sed si sive ordinatio. Et quamvis unum sit necessariura, addatur et implicetur conditio praedestinationis reliquum est contingens. facit veritatem in dicto et impossibilitatem «n vero, id est, facit illud dictum cum modo impossibilitatis DuB. VII. esse verum, utpote si dicatur: istum damnari et esse praedestinatum simul, est impossibile, sive: istum Item quaeritur de hoc quod dicit : Sicut prae- salvari et non esse praedestinatum, est impossibile. destinationis effectus illa gratia est, qua in prae- jtio -2. Vel aliter potest dici, quod dictuin falsum alieuius senti iustificamur etc.quodEx hoc ostenditur, conditionis implicatione flt verum": ut demonstrato praedestinatio sit causa g^raftae. Quaeritur ergo: Q»'"»''»'- reprobo, islmn salva.ri est falsura ; adde condilionem in quo genere causae? Cuni enim sit scientia. vi-

' Sive ul Jiunc dici solol, : pci' distinctionem in seiisu com- 5 Matth. 26 , .34. — Mox post fait codd. AX inteilieiunt posito et in sensu diviso. cermn. 2 Codd. W X smit. — Cb: supi-a a. 2. q. 1 . et 2. — « Vat. cum nonnullis codd. seqtdtur. Alex. Ilal., S. p. I. q. 2S. m. 2. a. 3, et m. L a. 3 ; B. Albeft., ' loan. 8 , 33. hic a. H. seqq. Cod. Y adiungit conUngentem. Paulo inferius post as- ' Vat. implicite vermn sil. sertione cod. T quae pro quod. Cfr. supia .1. 2. q. 1. et 2. — Eadem liuius dubii ^ Cod. V verilatis. — De hoc dubio cfr. supra d. :j8. a. solutio invenitur apud B. Albert., hic a. 1.3; S. Thom. . Petr. 2. q. I. et 2, et hie a. 1. duae ult. qq. a Tar., et Riciinrd. , hic circa lil.  . , !

724 SENTENTIARUM LIB. l.

deliir dicere caiisam exemplarem. Et iterum, hoc nec limitationem, sicut causa parlicularis ; nec ine- noii videlur suflicere, quia exemplar non necessario vitabilitatem , sicut causa necessaria; nec vertibili- infert exemplatum, sed praescientia ponit. Et ite- tatem, sicut causa contingens". Qnaestioi. nwtt, si esl causa, aut universalis, aut particula- 7-is': nmi universalis, quia tunc indigeret alia DuB. VIU. particulari adiuvante; non particularis , quia tunc deterrainata esset ad unum effectum tantum. Et ilenm, aut necessaria aut contingens: non ne- , Item quaeritur de hoc quod dicil, quod prae- cessaria, quoniam per voluntatem operatur; non destinationis effectus est gratiae appositio. Videtur contingens, quoniam liaec est failibilis et incerta. enim male dicere, quia causa et e^ectus sunt cor- Respondeo: Dicendum, quod praedestinatio est relativa; cum ergo relativa simul sint natura', causa gratiae sicut dicit ^, et tola causa sed non , , quandocumque est praedestinatio, est gratiae appo- causa salutis , ut excludatur cooperans et disponens. sitio: ergo nullus est praedestinatus, nisi qui habet Adiutores enim Christi sumus ^ et nullus salvatur gratiam. Sed contra hoc est, quia praedestinatio est Adquae-invitus. — Quod ergo quaeritur, in quo genere non entium, sicut dicit Augustinus in libro de Fide .

p^jjg^g gjj.. (jjgg,j(j„,n ^ qyofi praedestinatio claudit ad Petrum '. in se scientiam et beneplacitum voluntatis et dis- Respondeo: Dicendum, quod praedestinatio non positionem voluntatis, per quam placuit Deo nos semper est causa in actu, sed in liabitu; et ideo

salvare, quae est summa bonitas manifestanda. Ra- non oportet , quod respondeat effectus in actu , sed . tione priini dicit causam in genere formae *, ralione in habitu. seeundi in geiiere elJicientis, ratione tertii in ge- Unde ex hoc patet quod quaeri consuevit, nere linis. utrum praedestinatio aliquid ponat in praedesti- Quod quaeiitur, utrum necessaria, vel coii- nato; dicendum enim, quod non necessario ponit /^i<\mi- tinQens ; uniuersalis , vel particularis ; dicendum, aliquid de praesenti sive aclu^, quoniam multi stionem 3. "^ ... quod de omnibiis istis modis causandi habet quod , . .

sunt praedestinati qui non sunt mali et multi , ,

xotandum. est perfeclionis , non quod est imperfectionis. Nam qui mali sunt; sed ponil aliquid secundum habitum de proprietate" universalis habet extensionem ad sive de futuro, ratione cuius homo potest gaudere,

niulta; de proprietate panicularis sufficientiam ad seilicet quia nomen eius scriptum est in caelo ".

singula; de proprietate causae necessariae immu- Et cum illud positum erit, magnum bonum erit; tabilitatem; de proprietate contingentis habet arbi- et illud erit ratio persistendi in bono et perveniendi trii libertatem, quia potest facere et non facere. ad magnum et summum bonura; et ideo hoc bonum Conditiones autem imperfectionis non habet, quia habituale praeponendum est gratiae, quae est se-

nec habet insulTicientiam , sicut causa universalis: cundum praesentem iustitiam ".

' Causa particularis csl, quae unam tantum speciem ef- * Cap. 34, sccundum sensum; nam docetur, homines prae- fectus pioducit, v. g. igiiis ignem; causa universalis vero (^st, destinatos a Deo praedestinatos esse ante omnia saecnla cl ante quae varias elTectuum species producit, v. g. sol, cuius in- constitutionem mundi. Clarins sententia haec proferlur in Serm. fluxu , concurrentibus aliis causis parlicularibus , divcrsi pro- 26. f. 4. n. 4. Cfr. supra d. 36. lit. Magistri, c. t.

ducuntur eflectus. Cfi-. Aristot., 11. Pliys. lext. 32. ct 38. (c. 3.). ' Sola Vat. voci actu praemittit mali. 2 Intellige : Magister. — Subinde post sed non siipple cum 1" Luc. 10, 20 : Gaudetc autem quod nomina \estra — ,

cod. Y tota. scripla sunt in caelis. Proxime post pro magnmn bomm, 3 Epist. 1. Cor. 3,9: Dei enim sumus adiutores. quae leciio est codd. M T aa bb (ee a secunda manu), Vat. tan- * Sive foi-malis exlrinsecae i. e. exemplaris. Cfr. sui)ra pag. tunmiodo magnum: 73 , nola 7. — Paulo siiperius post snmma bonitas Vat. omit- " De hoc dubio ncc non de quaestione in co tractata,

tit manifesimda. ulrum praedcstinatio ponat aliqiiid in praedestinato , cfr. siipra

5 Cod. subiicit cansae. a. t. q. i ; Alex. Hal.; S. p. I. q. 28. m. 2. a. I, ct m. 4. a.

6 Cfr. .\lex. Ilal., S. p. I. q. 28. m. /.. ii. I : li. Albert., 2; B. Albert., hic a. 4; S. Thom., Iiic q. I. .i. I . el S. I. q.

Iiic a. 21; Pelr. a Tar., hic circa lit. 23. a. 2; Richard., Iiic a. I. q. I. el circa lil.

" .\rislol., dc Praedicam. c. de Belatiom:  ,