Dist. 42, Part 2, Dubia
Book I: On the Mystery of the Trinity · Distinction 42
DUBIA CIRCA LITTERAM MAGISTRI.
Dim. i. enim falsum, quia iii Psalmo ^ dicitur: Msm'co?'rfM Doinini .super omnia opera eius: ergo magis de- In parle ista sunt dubitationes circa litteram el beret dicere, quod non lacit, nisi quod convenit primo de hoc verbo Augustini; Non facil Deus misericordiae. Et iterum, quae differentia est inter nisi quod convenit eius verilati et iustitiae. Videtui- veritatmn et iustitiam.l
' Vat. suo martc, at noii male adiungil isle potest cidere. Inlellige : isle Immnus potest. — Subinde |)i'o aclivam Vat. Paulo inferius pro et dictum esse possibile eadem Vat. et cod. cc passivaiii. Mox ])ro potcrit cod. V et cd. potest. I
dictum est quod possibile , codd. ee fl' et dict.um est possibile 3 Scilicet quia in potcstas ad dandum. alio esl
codd. MIIV.KZ (T a secunda miinu) et sic dictim. esse pos- * Psiilm. Ui, 9; Suavis Dominus universis, et miseralio- sibile . eri. I et siimt dictum est, esse possibile. eius super omnia opera eius. , ,
liO SENTENTI\RL1M Lll!. 1
Resfonukh ; DicLHiiUim, iiuoil iiisli.lia iiiio iiiotlo DrB. 111.
Disiinciio. est iclem qnod iwigcnlia incriloniiii , ol sic iliviilitur
contra inisericoriiinin ; alio iiioilo dicil cundccenlia.in Item quaeritur de dilTerentia horuin quatuor, bonilalis, et lioc inodo coiiiprehendit inisericordiam quae removet Augustinus" a Deo, scilicet mori el itistitiam proprie diclain. Kt sic jiccipil \ugusti- falH , misenmi esse et vinci. nus in praediclo verbo. et lioc niodo diftert a ve- Respondeo: Dicendum, quod ista dicunl defe-
ritate secuiidum rationem dicendi, quamvis idein sit ctiis ipsius hominis sive aniniae in corpore. Qua- QuadrD»
secimdnm rem. Nain verilas respicit unamqiiamque druplex autem est actus et quadruplex potenft:». "a,"dZ|
rem secnndiim se: sed iiisiilia respicit unam rem '
Priina est vivificaliva, et huius actus e&tvivere, et
coinpar;ilaiii ad ;ili;im. secundnm ipiod per lenes contra hunc est defectus mori. Secunda esl cogni- lieliilas collinatiir iin:i :ilieri '. liva, cuins actiis est nosse , el contra hunc est
faUi. Tertia est ajfcctiva, et liuius actus est uelle
sive ainare et deleclari , et contra hunc est miseruin esse. Quarta est operativa , et huius actns est agere, et contra hunc esl vinci et superari. — Et nota, Item quaeritur de hoc quod dicit: Potuit Deus quod ex his quae dicuntur, quatuor genera actuum siinul cuncta facere, sed ratio prohibuit. Videtur reinoventur a Deo, scilicet corporales sive instru-
enim niale dicere, quia posse prohiberi est impo- mentales ', ut currere; actus culpabiles, ut peccare, tentiae: ergo si divina potentia polest prohiberi, est mentiri; actus passioi, nt vinci et superari; actus impotens. — Itein, illa ratio aut est quid creatim, aut clefectivi, ut mori et falli, quia habent potentiam increatum. Si crealum : ergo aliquid aliud a Deo coniunctam defectui. Et inde elicit Magister'* per- prohibuit divinam virtutem, ergo aliquid potest resi- fectam rationem poteutiae, quod potesl omnia fa- stere Deo. Si increatum: quomodo potest prohibe- cere et nihilpati. re, cum sit omnino idem? — Praeterea, hoc non vi-
detur prohibendum.quia Ecclesiastici decimo octavo' dicitur: Qui rii'il iii aeteriium creavit omnia simul. Respondeo : Dicendiim . quod ratio hic vocatur Item qiiaeritur de hoe quod dicit Augustinus, volunlas rationalis . et ra.tioiutbilitas in voluntate \ quod omnia tam ample accepit, ut etiam mala quamvis non dicat aliud quantum ad principale si- ineluderet. Videtur enim falsum dicere, quia aul gniflcatum a divina essentia , connolat tamen aliud malum includitur ratione substrati, aut ralione
scilicet congruitatem aliquam in volito , quae qui- deformitatis. Ratione substrati includitur etiam pro- dem non reperitur in eius opposito. Quod patet. Si prie", quia actio mala ratione actionis substratae . omnia simul producta essent quanlum ad esse sin- est a divina potentia. Si ratione deformitatis , cum gulare, nulla creatura aliquid faceret, et non esset illa sit simpliciter non ens, non videtur posse in-
rerum * cursus in universo , qui est. Voluntas ergo cludi.
rationalis hoc exigebat, ut Deus non faceret omnia Respondeo: Dicendum, quod malum accipitur '° simul, quamvis posset; unde prohibitio non accipi- ratione deformitatis; et quoniam omwwt distribuit tur hic pro repugnantia, sed pro arctatione potentiae ibi pro possibilibus , et possibile potest accipi ge-''
quantum 3.d actum , non quantum ad posse. Et haec neraliter, tam a potentia activa quam defectiva, et est determinatio indifferentiae ad hoc opus, non ad sic accipitur ample, et coraprehendil malum; et sic oppositum; et sic patent obiecla. Nam Ecclesiasticus inteliigit Augustinus. Alio modo ut possibile dicatur quantum ad partes principales sive priores intelligit a potentia, quae secundum rem et modum est po-
sed Augustinus loquitur quantum ad individua^ tentia, et tunc proprie accipitur, et tunc non con-
Cli-. Alex. Hal., S. p. I. q. 20. m. o. afl i ; B. ,Ubert. lit. Magistri, c. 2. Cfr. etiam lib. XXVI. ad Faustum, c. S. — liic Pro vinci multi codd. cum primis edd. mentiri ; perperam, 2 Vers. 1 . — Pro proliibeiulum Vat. prohibitum. quia et in loco Augustini a Magistro citato ct in subnexa so- 3 Vat. cum cod. cc hic prosequitur : et isla qmmvis non lutione habetur vinci.
dicat aUquid aliud. ' Codd. VX materiales, quo \erbo etiani Alex. Hal. uti- * cum aliquibus codd. propter hoc codd. Pro rerum Vat. , tur S. p. I. q. 21. m. I. a. 1.
'LOy praeterea, alii non pauci codd. primum, codd. FPQ 8 Hic 3. — Mox pro quod Vat. cum cod. cc quae. c. — ille. Nostram lectionem sumsimus ex cod. R et ed. I. Cfr. De hoc dubio cfr. etiani supra q. 2; Alex. Hal., S. p. I. q. 21. Itiner. mentis in Deum. c. 1. m. I. a. I ; B. Albert. , hic a. 8 ; Richard. a Med., hic circa lit.
5 Cfr. II. Sent. d. 12. a. 1. q. 2. ad 2 ; Alex. Hal., S. p. I. 9 In Vat. desiderantur verba etiam propne , et pro Ratione
q. 20. m. 5. ad 5, et p. II. q. 44. m. 3; B. Albert. , hic a. 7; legitur Noii ratione. Etiam in sequenti propositione Vat. sub-
S. Thom., Pe.tr. a Tar. , Richard. a Med. ct iEgid. R., hic stituit Non raiione pro Si ratione , et subinde posi deformita- circa lit. tis interserit quia. 1" supra pag. 99 Scholion, « Libr. I. de Symbol. ad Catcch., c. I. n. 2. Vide hic in Cfr. , I. n. 2. , : ::