Bonaventure

QUAESTIO I,

Ulrum mala sint

Quod autem mala non sint in Deo, videtur. eis vituperet, quod in arte non videt». Si ergo vi-

1. Augustinus de Libero Arbitrio*; «In tantuni tuperantur quantum ad malitiam sive in quantum Fm,dainc„u..res recte vituperantur , in quantum earum vitupe- mala; et hoc modo non videntur inDeo: ergo hoc rator artem, in qua factae sunt, videt, ut hoc in modo non sunt in Deo.

' Libr. IX. c, 4. n. 4: o Maior est notitia corporis quam sint codd. IX quam sunt, et dein pro contentae cod.

ipsum corpus, quod ca notitia notum est. Illa enim vita quae- dam est in ratione cognoscentis corpus autem non est vita. Et , - Aristot., I. Periherm, c. 7. (c. 9.); Non enim propter vita quaelibet quolibet corpore maior est, non mole, sed vi ». negare vel aOirmare erit (res) vel non erit.

Et ibid. c. II. n. 16: a Melior est tamen imaginatio corporis in 3 Cfr. Aristot., I. Metaph. text. S. seqq. et 25. seqq. (c. 6. el

animo quam illa species corporis, in quantum haeo in meliorc 9.), et VII. text. 23. et 44. seqq. (VI. c. 7. et 13.), ubi systema

natura est, id est in substantia vitali, sicuti animus est ». Cfr. Platonicum refutalur, quod in illo axiomate false intellecto nititur. etiam Ansclm., Monolog. c. 36. — Aliquanto inferius pro quam •< Libr. III. c. 15, n, 42.  ,:

DIST. XXXVI. ART. in. QUAEST. I.

2. Item, «omne quod est in Deo, est ex ipso geli vident in illo bona nostra, quae eis placent, et

et per ipsum » , ut dicit Augustinus , et Magister in mala nostra, quae eis displicent.

littera'; sed mala nunquam sunt ex Deo nec per 3. Item, omne quod cognoscitur in aliquo, et Deum: ergo nec in Deo. non per accidens, est aliquo modo in illo sicut in 3. Item, omne quod est in Deo, aut est sicut exemplari ; sed mala cognoscuntur a Deo , sed non in principio producenle, aut sicut in exemplari per accidens, quia nihil per accidens cognoscit, sed exprimente , aut sicut in fine ^ conservante ; sed omnia per se: ergo mala sunt in Deo. constans est, quod Deus non est principium produ- 4. Item , omne quod cognoscitur ab aliquo non cens mala, nec etiam conservans. Item, non est per privationem, cognoscitur per similitudinem et exemplar expriinens, quia ratio exemplaris atten- ideam; sed in Deo non cadit cognitio per privatio- ditur secundum assimilationem ; malum sed Dei ad nem, quia nulla polest in illo exemplari esse pri-

nulla est assimilatio: ergo mala nuUo modo sunt vatio , cura sit purus actus ' : ergo si cognoscit mala in Deo. non cognoscit per privationem , sed per similitudi- 4. Item, quanto aliquid melius est, tanto magis nem. Sed similitudo est idea in Deo: ergo mala distat a malo; sed Deus est optimus, quo nihii habent ideam in Deo. melius potest cogitari : ergo tanta distantia differt °,

quanta nuUa maior potest cogitari. Sed magis distat c N c L u s I 0. a malo quod nec habet veritatem malitiae nec simi- litudinem, quam quod habet saltem similitudinem, Deus mala cognoscit, ipsa tamen non sunt in et in quo nullo modo est malum , quam in quo ali- Deo nec liabent ideam in eo , sed cognoscun- quo modo est: ergo etc. tur per ideam honorum , quorum sunt pri- Contra: 1. Omne quod cognoscitur ab aliquo, vationes. -qui est sua cognitio, est in illo tanquam in co- gnoscente; sed Deus cognoscit mala, quia ea punit t : Dicendum , quod mala a Deo co- omdusv

et Deus est sua cognilio: ergo mala reprobat, et gnoscuntur, non tamen in Deo existunt secundum sunl Minor patet, maior similiter, quia in Deo. quod mala, quia sic loquimur in proposito. Ideo, — omne cogmtum est in cognitione ^ si ergo idem : inquam cognoscuntur, quia sicut « reetum est iudex RnUo pi ,

'"""°' est cognitio et cognoseens, ergo si est in cognitione, sui et obliqui * » , sic summa veritas et lux el actus et in cognoscenle. est ratio cognoscendi non tantum veritatem et lu-

2. Item, omne quod cognoscitur in aliquo, est cem et actum, sed etiam obliquitatem, tenebram. in illo in quo cognoscitur; sed mala cognoscuntur in et privationem. Unde lux se ipsa tenebram co-

Deo: ergo sunt in Deo. Probatio minoris: mala cogno- gnoscit ". scuntur a Deo — constat — aut intra se, aut extra: Non sunt autem ^ mala in Deo , quoniam _ illa Ratio i <ecando. m Deo, ad quae cooperatur Deus se- . , non extra, hoc constat, quia divinus aspectus non dicunlur esse exit extra, tuncenim indigeret aho ad cognoscen- cundum aliquod genus causae, et maxime secun- dum °. Et ilerum, Angeli cognoscunt mala in Deo. dum genus causae formalis et exemplaris; ma- Unde Augustinus super Genesim ad litteram ": An- lum autem non habet Deum pro causa'", nec pro

' Cap. 2, iibi et verbu .\ugustini liabentur. ipsum cognoscit. « Dicit enim id est, si fuerit aliquis intellectus, :

- In Vat. deest fine, quam vocem restiluimus auctoritate qui non invenitui' quandoque intelligens in potentia et quando- oodd. K V W X aa bb nec non auctoritate textus supra habili que intelligens in actu, tunc ille intellectus non intelligeret pri- a. 2. q. I. in corp. vationem omnino, immo nihil intelligeret extra se ». 3 Codd. P Q disiat. Aristot., I. de Anima, text. 83. (c. 5.): Sufiiciens enini Cfr. supra pag. 68 , nota 2 , et Aristot. , XU. Metaph. text. est altera pars contrarietatis se ipsam diiudicare et oppositam; 31. (XI. c. 9.), ubi specialiter agitur de intellectione Dei. recto enim et ipsum et obliquum cognoscimus; iudex enim 5 Cfr. August., V. de Gen. ad lit. c. 13. n. 29: Porro si utrorumque regula ; obliquum autem neque sui ipsius ne- noverat (omnia), apud ipsum, apud quem Verbum ubi nisi que recti. erat, per quod facta sunt omnia? Nam si extra so ipsum ea ^ Dionys., de Div. iNom. c. 7. § 2: Non enim ex existen- noverat, quis eum docuerat? Quis enim cognovit sensum Do- tibus existentia discens novit divinus animus, sed ex se et in mini, aut quis consiliarius eius fuit? (Rom. 11, 34.). Vat. — se... non secundum speciem singula contemplans, sed secundum cum edd. 2, 3, 4, 5, C hic addit: Resiat ergo, qmd intra se. unam causae circumstantiam omnia sciens ct continens , sicut Libr. II. 0. 8. n. 17: Neque enim 15 sicut nos, ad perci- , et lux secundum causam in se ipsa cognitioneni tenebrarum piendam sapienUam proficiebant Angeli, ut invisibilia Dei per praeambivit, non aliunde videns tencbras qnam a lumine. ea quae facta sunt intellecta conspicerent, qui, ex quo creati "> Nam cum Auguslino, XII. de Civ. Dei, c. 7, dici solet sunt, ipsa Verbi aeternitate sancta et pia contemplatione per- <c Malum non habef cmsam eflicientem, sed deficientem , qualis fruuntur, atque inde ista despicientes , secundum id quod intus non est Deus ». — Minus sincera et reprobata a codicibus et ed. vident, vel recte facta approbant, vel peccata improbant. 1 est Vat. lectio: pro causa formali et pro exemplari. Paulo ' Pro ratione, quae hic adducilur, Scholastici allegare so- eadem Vat. cum cod. cc lemere suppressit verba: inferius lent quod Averroes dicit in illum textum Aristot. (III. de Anima, Quoniam igiiur privaiio secuiidam quod huiusmodi nulli esl text. 23.): Si vero alicui non inest contrarium, ipsum se assimilabilis.  . ,: ,

SENTENTIARUM LIB. I.

exemplari, quia maluin ratione malitiae dicit so- quam cognosci a Deo vel in Deo. Cum enim dicitur lum privatioiwyi, exemplai' autem, secundum quod ahquid cognosci a Deo, per hoc intelligitur quod ,

huiusmodi dicit assimilationem. Quoniam igitur , Deus sit ratio cognoscendi illud; sed cum additur, privatio secundum quod huiusmodi nulli est as- , , quod hoc sit m» Deo, significatur, quod Deus sit similabiUs, hinc est, quod nec nialum nec falsitas ratio cognoscendi ut exemplar et per assimilatio-

habet ideam in Deo; suum autem oppositum esl nem; et ideo est ibi consequens. assimilabile. Unde cum uno et eodem cognoscat 3. Ad illud quod obiicitur quod cognoscit non ,

Deus bonum et malum sibi opposilum, bonum co- per accidens mala etc; dicendum, quod cognosci gnoscit secundum rationem assirailationis; et ideo per accidens hoc est dapliciter aut a parte cogno- Disuiiciii :

bonum est in Deo ut in exemplari et ut cognitum per scentis, aut cogniti. In Deo nulla cadit cognitio per

se el per modum positionis. Malum autem cum co- , accidens a parte cognosceniis^, quia omnia cogno- gnoscatur a Deo, non habet in ipso ideam, ideo non scit se ipso; tamen cadit a parte cogniti, quoniam est in Deo, quamvis sit in Dei cognitione: quia, aliquid cognoscit per similitudinem suam, ut bonum, quamvis cognoscatur a Deo, non cognoscitur per aliquid per similitudmem sui oppositi; et ita est ibi ideam sui, sed boni, cuius est privatio. Et ideo per accidens, non in decurrendo, sed in assimi- dicitur cognosci per accidens et per privationem. lando. Cum enim Deus cognoscit malum, non in- J. Ad illud ergo quod obiicitur, quod malum telligitur assimilari ei, sed suo opposito. soiutio op-est in Dei cognitione, et cognitio est Deus: ergo etc; 4. Similiter solvendum est de privatione: quia posi orom. ^jggjjjjmj^^ q^Q^j [^jg ggj fallacia secundum accidens cognoscere per privationem est dupliciter '. : aut ita, Distincti

Quamvis enim idem sit cognilio Dei quod Deus, ta- quod sit privatio in virtute cognoscente , sicut co-

men aliud connotat, sicut potentia et sapienlia. Unde gnoscit aliquis silentium et tenebram per aurem et sicut non sequitur: est in Dei notitia, ergo et in oculum ', et sic ponit imperfectionem; aut ita, quod

potentia, immo est ibi accidens et consequens; sic sit privatio in cognito, non in cognoscente, sicut lux et in proposito. cognoscei'et tenebram, si haberet vim cognitivam, 2. Ad illud quod quod malum co- obiicitur, sonus silentium: et sic cognoscit Deus, quoniam est gnoscitur in Deo, ergo estinDeo; dicendum, quod actus purus et lux et veritas. Noiandum. nec illud sequitur: plus enim dicit esse in Deo

SCHOLION.

1. Agitur hic de malis secundum quod mulii » id cst <t , tur. De modo, quo Deus mala cognoscat, cfr. d. 39. a. I. q. 2,

secundum formale mali, quod est privatio non secundum JMa- et Scholion. — ,

imale sive substratum eius (cfr. II. Sent. d. 34. a. 2. per II. Alex. Hal., S. p. I. q. 23. m. 3. a. 3, et m. 4. a. 2. totum, et d. 35. a. 2. per totum, d. 37. a. 2. q. I.). Tota so- Scot. , de hac et seq. q. Report. hic q. 3. — S. Thom. , hic q.

lutio eruitur ex hoc principio, quod aliud est cognosci a Deo, 1. a. 2; S. I. q. 1S. a. 3. ad 1 ; de Verit. q. 3. a. 4. — B. Albert.,

aliud esse in Deo, quod explicatur in solut. ad 2, et hic dub. hic a. 6; S. p. I. Ir. 13. q. 38. m, 2. a. 3. q. incid. — Petr.

1. 2. — Quod malum non liabeat ideam in Deo, et quod co- a Tar., hic q. I. a. 1. et 3. ad 2.— Richard. a Med., hic a.

gnoscatur per ideam sui oppositi, communiter ab anliquis doce- 1 . q. 2. — Durand. , hic q. \. — Dionys. Carth. , hic q. S.