Bonaventure

QUAESTIO I.

Utnmi Deus aequaliter sil in omnibus rebus.

Quod antem sit uniformiter, videtur: '

Sed coNTnA: 1. « Orane quod recipitur in aliquo. ^pio^f 1. Quia, sicut dicit Philosophus ', « prima causa i est ibi per modum recipientis, et non recepti ^ » ; sed Argg. prounomodo se habet ad omnia, Mcet omnia non ha- creaturae non sunt aequaliter capaces Dei: ergo non I

Siva!' ''beant se uno modo ad ipsam » sed omnia in Deo ; ! est aequaliter in eis Deus.

sunt uniformiter. qnia sunt vita et creatrix essen- 2. [tem, sicut se habet intellectus ad primam j

tia: ergo multo fortius Deus in omnibus rebus esl j lucem, sic ens ad primam essentiam et vivens ad ,

aequahter et uniformiter. I primam vitam''; sed maior intelleclus magis parti- 2. Item, quod est ubique totum est aequaliter cipat divinam hicem: ergo perfectius ens , et perfe- et uniformiter ' ; sed cum Deus sit simplicissimus. I ctius vivens divinam essentiara et vitam : ergo Deus est ubique totus: ergo aequaliter el uniformiter est j perfectius est in uno quam in alio.

in omnibus rebus. 3. Item, existentia Dei in rehus est conserva-

3. Itera, unicuique rei intima est materia et for- I tio rerum': sed non omnes res aeciualiler conser- nia: sed forma non unitur materiae nisi mediante i vantur: ergo non est aequaliler in oranibns. appetitu, appetitus autem ortum habet ab essentia^; 4. Iteni, cura Deus sit ubique, solum dicitur sed hoc non posset nisi per Dei praesentiam: ergo i habitare in iustis; sed hoc non esset, si aequaliter Deus magis est intimus omni rei quam sua forma. , ct iiniformiter esset in omnibns: ergo etc. Sed forma unicuique rei est summe intima: ergo Deus in terraino intiraus est cuilibet. Sed quod habet CONCLUSIO. esse in terraino est uniformiter: ergo etc. 4. Itera, hoc ostenditur per impossibile: (juia. Deus unifonniter est in rebus, quatenus non con- si Deus noii est aequaliter in rebus, ergo cum'' nota/ni- elfrcius: seil quatenus uni creaturae magis intime est in una quam in alia, ergo in ali- Deus (lii/ ji/iis ijiiam alii, magis dieitur esse qua non est summe intime: ergo aliquid est in re in unu qiiam iii alia.

intrinsecura, in quo non est Deus: ergo Deus non est intimura quod est. Sed hoc est impossibile: ergo Respondeo: .\d praedictornm intelligentiam est Disiini

et primura. notandura, quod Deum esse in ;«&».« diipliciter po-

' Philosophus hic intelligitur auctor libri de Causis, qui * In pluribus codd.ut H P Q V desideralur cum. Paulo

prop. 24. ait: Causa prima existit in omnibus i'ebus secundum inferius pro intimum Vat. cum nonnullis mss. in omni, cod. T unam disposilionem, sed res omnes non e.\istunl in causa prima a secunda manu intimum omni. secundum unam dispositionem. — Do minori huius argumenti 5 Libr. de Causis, prop. 10. 20. seqq. Cfi-. eliam Boelh., vide supra d. 36. a. 2. q. I. V. de Consol, prosa 4.

- Cod. T in niarg. non incongruo addit m omnibus. " Cfr. liber de Causis , prop. 18. seqq. — Immediate post 3 Quid sibi velit haec sentenlia, explicat Ale,xander Hal., ut pro maior intellectus codd.M P Q juagis inteUigem et cod. invenies infra in Scholio huic quaestioni ndiuncto. — Mox post T cum aliquibus aliis magis intellectus. In initio argumenli possel codd. V inserunt esse. In flne argumenti auctoritate pro sicut se habet intetlectus codd. P Q sicut se habet intel-

plurimorum codd. posuimus iii termino intimus est, et deinde Kgens. in termino i. e. summe sive quantum po.ssibile est, pro quo ' Cfr. hic a, I. q, I. seq, — Voci exislentia in initio huius

Vat. intimior intimo est intimus , et deinde iii intimo pro in propos, codd. ADZ aa ff et plures alii praeligunt ex , qua termino. Cod. T primo loco intimior est iniimo , et cod. W parlicula addita propositiunis scntenlia clare apparot.

summe et in termino est intimus.  ;

DIST. XXXVII. P. I. ART. III. QUAEST. II. 6/./

uno modo, ut idem sit quod esse test intelligi: parte divini esse,verum est; si autem intelligatur praesentem cuilibet rei non connotando effectum , ex parle effectus, falsum est. Quoniam Deus unifor- et sic uniformiter est in omnibus rebus, eo quod miter et stabiliter existens, celera movet^ et mul- intimus est cuilibet rei et summe praesens et totus tos et varios effectus producit, et efliciendo diversa

in qualibet re. Alio modo potest connotare effectum, in rebus facit, quod res non se habeant uniformiter sicut artifex dicitur in artificio esse per connotatio- ad ipsum. Quoniam igitur, cum dicitur Deus esse nem effectus et per impressionem suae similitudinis; in rebus, uno modo connotatur effectus, alio modo

et sic, cum uni creaturae plus det quam alii, magis non; ideo uno modo conceditnr, quod sit uniformi- est in una quara in alia. — Et hoc potest esse tri- ter, alio modo quod non. Similiter e converso, cum pliciter': vel extensive, quantum ad ea quae habent dicitur, quod omnia sunt in Deo, uno modo potest esse diuturnius, ut in corpore incorruptibili plus connotari effectus, sicut patet in praedestinatione et quam in anima sensibili ; vel intensive, quantum ad reprobatione, et sic non est uniformiter; alio modo ea quae habent esse nobilius, ut in anima sensi- non connotatur effectus, et sic uniformiter.

bili' quam in corpore incorruptibili; vel utroque Quod obiicitur iterum ad oppositum quod omne ,

modo, ut in aninia rationali quam in corpore cor- quod recipitur, est per modum recipientis; dicen-E ruptibili. dum, quod verum est, ubi receptum dependet a His visis patent obiecta ad utramque partem. recipiente, ut species^ a virtute cognoscente; in

Procedunt enim his duabus viis, ut patet, exceptis proposito autem non sic est. Unde divina essentia, duobus primis ad utramque partem. existens in re, non accipit modum rei; et sic patet Quod enim obiicitur, quod Deus uniformiter se illud.

habet ad omnes res ; si intelligatur uniformitas ex 'ar-

8GH0LI0K

I. Haec quaeslio , a paucis ontiquis explicile traclata , viam torem ad motuni. Ex quo patet , ipsum esse principium motus sternit acl sequentem quaest. enodandam. — in arg. 3. inter fun- intrinsecum universale ». Pergit explicans differentias appeti-

dam. dillicilis locus:rorma non unitur materiae nisi mediante « tuum et eorum in quibus est appetitus , secundum quod magis appetitu ; appelitus autem ortum liabei ab essentiaji, profunde vel minus habent vel de forma vel de materia. lllud autcm ab Alex. Hal., S. p. II. q. 86. m. 2. a. 2. § L explicatur: In omni <i principium intrinsecum motus et vitae minime excludit influxum motu sive ad formam sive ad situm primum principium motus primae causae, immo eum postulat, ut ibid. a. 1. § 1. proba- intnnsecum est appelilus. Hic etenim est tIs a Creatore omni- tur. — Ex hoc Alexandri loco patet, errare Trigosum (Sum. bus indita creaturis, per quam ad sui complementum ordinan- q. 6. a. 5.), qui, nullo codice vel editione suffragante, textum tur et in suo compleniento stant et radicantur. Nec solum sic est mutavit ponendo ortum liabet ab esse pro ortum habet ab es- in creaturis , sed ctiam in creaturarum essentialibus principiis, sentia, hacinnixus ratione, quod scil. antiqua lectio nullumsen- quae sunt materia et forma, actus et potentia. Neque enim materia sum haberct. se ipsa movetur ad formam quia cum nullam determinet, non , , Quod anima sensibilis perfectius habeat essc quam corpus magis moveretur ad hanc quam ad illam neque forma se ; incorruplibile, magis explanatur III. Sent. d. 21. a. 2. q. 2. ad 3.

ipsam facit in materia sed per appetiium insitum utraque ad ; (cfr. S. Thom., S. I. q. 70. a. 3. ad 2.).

invicem ordinantur et per appetitum huiusmodi inseparabiliter II. Quoad ipsam qiiaestionem ; Alex. Hal., S. p. 1. q. 10.

coniunguntur. Ncc solum ap))etitus rem compleiam in esse m. S. — Scot., de hac et seq. q. Rcport. hic q. 2. — B. Albert.,

sequitur, sed in ipsis rerum principiis essentialibus radicatur hic a. 6. — Petr. a Tar., hic q. I. a. 2. — Richard. a Med., et fundatui-. Et sicut est in motu ad formani sic cst in omni , hic a. 1. q. 2. — Durand., de hac ct seq. q. hic p. I. q. 1.

molu non violcnto; in omni enim motu appetitus excitat mo- — Dionys. Carth., hic q. 2. circa nied.