Bonaventure

QUAESTIO II.

Quibus modis Deus in rebus esse dicatur.

Secundo quaeritur, quibus modis, et qualiter accipit ab Augustino de praesentia Dei ad Darda- sit Deus in rebus. Et assignat Magister dupliciter num^, qui dicil, quod « aliter est Deus in omnibus modos existendi Deum in rebus. Et unum modum creaturis, aliter in Sanctis, aliler in Christo. In crea-

Vat. cum multis codd. perperam dupliciter. • Scilicet intenlionales, quae concurrunt ad actum cogni- Supple cum cod. H plus. tionis.

Respicitur illud Boeth., 111. de Consol. metr. 5 Epist. 187. c. 12. Vide hic lit. Magistri , c. 1. et 3.— Verba textus citati In creaturis singulis per naluram, in San- ctis per inhabilantem gratiam, in Climto in Vat. desunt.  ,,, ,

648 SENTENTIARUM LIB. I.

tiiris siiiji!ulis per niitiirauK in Sanctis per inliiibitan- CONCLUSIO. teiu gratiani. iu C[u'isto per unionem ». Aliuui nio- dum accipit a Gregorio, qui dicit super quintum Utraque assignatio modorum essendi Deum in Canticoruui ' , « quod Deus est in rebus Iripliciter rebus conveniens est, tam illa quae est Au- scilicet potentialiler , praesentialiter et essentiali- gv^tini, quam quae Gregorii: illa enim re- Quaestioto-». Quaeritur ergo de distinctione, sufficientia spicit diversitatem modorum essendi in rehus, et ordkie istorura modorum. haec conditiones eorundem modorum-. 1. Et obiicitur contra assignationem Augustini: obiiciiur aut euim quantum ad divi- accipiuntur modi illi Dicendum, quod assignatio Augu- sjgnationem nam siibstantiwm , aut quantum ad crealuram stini respicit diversitatem raodorum essendi Deum aut quantum ad effeclus. Si quantum ad effectus in rebus, sed assignatio Gregorii respicit condiliones cuni innumerabiles sint, innumerabiles sunt modi raodorura essendi. Ubicumque enira est Deus , sive essendi. Si quantum ad creaturam suscipientem per naturam sive per graliam, est essentialiter cum solum duplex sit suscipiens, scilicet natura el potentialiter , praesentialiter. voluntas, videtur quod lantum duo sint modi, sci- Diversitas autem modorum essendi accipilur iri

licet per naluram, et per gratiara. Si quantum ad penes diversitatem effectuum, et non qualemcuraque, Dei suhstantiam. , cum in ea non cadat diversilas sed solura trimerabrem. Quidam eniin est elTectus, erit tantura unus modus. secundura quem comparalur res ' ad Deura per rao- 2. Item, sicut gratia est effectus superadditus dum exeuntis; et hi omnes continentur sub raodo naturae, ita operatio miraculosa: ergo sicut in ha- naturae, extenso noniine. Quidain per modura re-

bentibus gratiam est aliter Deus quam in uon ha- deuntis; et hic est elTectus gratiae inchoatae, vel

bentibus, ila et in re, in qua operatur miracu- consuinmatae, vel gloriae, et quantuin ad hunc est

lose, ut in asina Balaara -, erit alio modo essendi. secundus modus essendi. Quidam est effectus , se-

3. Item, sicut gratia gratum faciens est supra cundum quem comparatur crealura ad Deura ul naturam, ita gratia gratis data, ul prophetia, ita perveniens'' , et hic est effectus unionis, in qua etiam poena et gloria: ergo cum ista differant ge- uniuntur in unilate personae creatura et Creator, ut nere et specie, debent secundum hoc diversi raodi hoino-Deus. Quoniani igitur tres sunt inodi effe-

essendi distingui: ergo non distinguit Magister sul- ctuum, secundum quos creatura diversimode com- ficienter. paratur ad Deum ideo tantum tribus raodis dicitur ;

4. Item, obiicitur contra assignationem Grego- esse in rebus. Et primus — qui atteuditur quan- ,

iiemGre-nY: aut enim illa assignatio est secundum effectus, tum ad exitum, assimilatiir lineae rectae; secundus, aut conditiones et proprietales Dei. Si secundum quanlum ad reditum lineae reflexae; tertius, quan- ,

effectus, tunc cum essentia nullum connolet effe- tura ad perfectionem ° , assimilatur circulo. Et pri-

ctum, non deberet poni. Si secundum conditiones mus quidem modus similis est lineae ; secundus, Dei; sed non tantuiu est Dei potentia, sed etiam quia includit primum, similis est superficiei; ter-

sapientia et voluntas: ergo viileiur, quod insufficien- tius, quia ulrumque, similis est soliditati. El ideo ter assignet. optime dicit Apostolus ad Colossenses secundo ', quod 3. Item, videtur esse praeposteratio inordine. in Christo tota divinitas hahital corporaliter : esl

Nam secundum rem et rationem intelligendi essentia enim perfectissime , quia est ad modum circuli, praecedit potentiam, et potentia praesentiam: ergo quae est natura perfecta, et per modum altitudi- male ordinat. nis % quae est quantitas perfecta. Ex his patet suffi- 6. Item, verborum inculcatio videtur, quia in cientia et distinctio, et solutio obiectorum.

Deo idem est potentia, essentia et praesentia: quae- Assignatio autein beati Gregorii accipitur quan- •

ritur ' ergo distinctio. tum ad conditiones modorum essendi. In his enim

De hoc textu , qui falso lUtribuitur Gregorio , cfr. liic lit. nem cod. T homo-Deus in lextum recepimus pro Iwmo et Magistri, c. I. Triplex liic essendi modus insinuatur ab Anselmo Deiis, ut in Vat. legitur. de Fide Trin. c. i. et a Richardo de S. Vict., II. de Trin. c. 23. « Cod. T (in marg.) percentionem. l\lox post tertius, quia 2 Num. 22 , 23. seqq. — Ita Val. , omnes codd. pro erit cnd. S repetit includit. habent erat, quod minus congruum nobis videtur. Post mira- ' Vers. 9: Quia in ipso inhabitat omnis plenitudo divini- culose supple cum codd. K V X qmm in re, m qm non ope- tatis corporaliter. — Mox post perfeciissime supple cum Vat. raiur miraculose. et cod. cc in eo. Dein pro nalura Vat. cum aliquibus mss. ' Pro qvaeritw aliqui codd. ut C I aa bb quare. figwra. — Cfr. August. , de Quant. animae, c. 12. n. 19, et < Codd. FR (T in marg.) creaiura. c. 16. n. 27, ubi de praestantia circuli agitur. ^ Vat. absque auctorilate codd. acMUvelperficiens; deindo * Cod. T in margine soliditalis, qui lerminus magis con- post effectus codd. D \V adiiciunt graiiae. Paulo inferius leclio- veniens esse videtur.  ;,