Bonaventure

QLIAESTIO IL

Ulrn.m Deus sit mutabilis secundum locum.

Secundo quaeritnr ulrum Deus sit niutabilis . ita quod non in aliis : ergo saltem quantum ad hunc secundum locum. Et quod non, videtur sic. modum est mutabilis. 1. Magister in littera ' dicit et accipit ab Au- Foridamei.in.gustino supcr Genesim : «Deus est in omni lempore, c NcLus I 0.

et in omni loco, non tanien movetur per loca vel tempora ». Deus nec per se, nec per accidens mutatur "I. Item, ratione ostenditur, quia « motus est per locuni. actus imperfectus ^ » ; sed in Deo nulla est imiier- i

fectio: ergo nec secundum locum mutatio. Dicendnm quod sicul dicil Magi- Respondeo : ,

3. Item, per omnem motnm aliquid acquiri- j ster in littera", Deus nullo modo mutatur per lo- t^eudui

tur"; sed Deus nullum locum potest acquirere, j cum et hoc verum est, quia nec per se , nec per ;

quia est ubique : ei'go impossibile est, Deum secun- j accidens mutatur, et hoc est propter summam im- dum locuni mutari. ! mensitatem, qua adest omnibus et nulli abest. Etcmoiiai

4. Item , nobilior dispositio est quies quam mo- si incipiat esse in re, vel desinat, hoc solum est * tus ; sed quod nobilius esl Deo est altribuendum secundum rei mutationem, non secundum mutatio- ergo impossibile est, Deuin secundnm locum mutari. nem eius : ut puta , si aere illuminato intelligatur quia semper quiescil. creaii cryslallus. radius incipit esse in eo, et cry-

CoNTRA 1 .\ugustinus ad Orosium " « Deus mo- : . : stallo amoto, desinit esse. nulla facta mutatione Ad opposi- vet se sine tempore et loco » ergo videtur quod Deus , in radio.

moveatur; sed perfectissimus motiuim est motus 1. 2. Ad illud ergo quod obiicitur, quod Deus soiuuo

secundum locura : ergo etc. j movet se; dicendum, quod Augustinus non dicit''"'""' 2. Item , Isidorus ° : « Cum sit iilocalis Deus simpliciter ,quod movet se, sed '" sine tempwe et :

localiter tamen ambulat in Sanctis » : ergo saltem loco. Et qunniam omnis motus secundum Augusti-

videtur mutari per accidens. num comprehenditur sub mutatione secundum tem- 3. Ilem, hoc videtur r-atione , quia « niotis no- pus et secundum locum; ideo tantum est hoc dicere bis, moventur ea quae in nobis sunt». Hoc dicit quantum esset dicere movet se sine motu, et ita :

Philosophus ' , et dicit propter formas, quae non non movet se vere, nec implicatur contradictio. sunt in uno delerniinate : ergo si Dens est in nobis Sed cum in motu sint duo, scilicet quod est actus Deus movetur in nobis saltem secundum accidens. et quod est vwriatio sive imperfeclio ", vult dicere 4. Item, quamvis Dens quantum ad existen- Augustinus , quod movet se sine molu , quia semper tiam per essentiam non determinet locum ' , lamen est in actu, sed non in actu imperfecto, innno quantum ad habitationem defmite est in aliquibns, perfecto. — Quod dicil Isidorus est intelligendum

' Cap. 3. Locus S. Augustini secundum sensum est VIII. et intelligibiles esse iis qui jionunt, ideas esse; attamen cum Genes. ad lit. c. 20. n. 39. 40. sint in nobis , impossibile est immobiles esse; nam motis nobis 2 Aristot., III. Phys. text. 15. (c. 2.): Motus actus quidem necessarium est, et quae in nobis sunt omnia simul moveri. aliquis esse videtur, imperfectus tamen. Cfr. supra pag. 116, nota 8. 3 Aliter possibile esset, aliquem simul moveri et motum <t 8 Id est, non sit determinate in aliquibus tantum, sed in esse, quo movebatur, quando movebatur, ut si quis Thebas omnibus. — Mox pro habitationem Y inhabitationem. cod. it , impossibile est simul ire Thebas et ivisse Thebas », ut ait , 5 Cap. — Post pauca pro per locum S. seq. V bene cod. Aristot., VI. Phys. text. 7. (c. 1.). secundum locum. ' Aristot., VI. Topic. c. 3. (c. i.): Prius enim est et notius "• Plures codd. ut F iN W X (T in marg.) hic repetunt verba quod manens est et definitum eo, quod indefinitum et in motu praecedentia quod movel se , Vat. autem cum cod. cc hic sub- est. — In flne argunienti pro quia semper, quod cum codd. iicit cum his additionibus. — De propositione sequenti con- etiam edd. 1, 2, 3 habent, Vat. sed semper. sule hic lit. Magistri , c. 6, ubi et ipsa verba Augustini |3ro-

5 Sive Quaestionum 65 Dialogus, q. 41. De minori cfr. feruntur. Aristot., VIII. Phys. text. 37. seqq. (c. 7.). " Aristot., III. Phys. text. 6. scqq. (c. 1.) motum deflnit sic: « Libr. I. Sent. sive de Summn bono, c. 2. n. 5. motus est actus entis in potentia prout in potentia i. e. actualis ' Libr. 11. Topic. c. 3. (c. 7.), ubi et verba subsequentia: tendentia rei mobilis ad terminum. — Paulo ante pro tnovet « et dicit propter formas, quae non sunt in uno determinate », se vei-e maior pars eodd. cuni ed. 1 movet vere (omisso se),

explicantur. Aristot. enim tractans de ideis Platonicis ait: Nam quae lectio oontextui non respondct ; Vat. movetur. Paulo infe- et moveri et quiescere easdem (ideas) accidet et etiam sensibiles rius post quod movet rursum non paud codd. perperam omit- ct insensibiles esse; nam videntur ideae quiescere et immobiles tunt se.  : ; ,;

DIST. XXXVII. P. II. ART. I. QUAEST. III. 6S5

nietaphorice, vel causaliter, quia Sarictos facit ain- est , et prius ibi fuit , ergo videtur esse mutatus bulare, id est per fidem de virtute in virtutem '. saltem per accidens : ergo videtur, quod Deus exeat 3. Ad illud quod obiicitur, qiiod motis nobis etc. cum re et cum re alia ingrediatur, quia si res tan- dicendum, quod illud non habet veritatem , nisi in tum exiret , Deus non exiret '. — Ad hoc respon- soiuiio.

illis quae sunt in aliis per dependentiam et defini- deo, quod si per impossibile ponalur, locum eva- tionem. Unde quia radius est in aere, sed non de- cuari , tunc remanere intelligitur capacitas loci pri- )ianduni. pendet ab aere , ideo non movetur, moto aere ; et vata; capacitas aliquid est, et in illaDeus est; quia anima est in manu, nec definitur manu, ideo privatio autem nihil est, et in illa Deus esse non non movetur, mota manu. Deus autem non depen- potest : non ergo in " eo quoddesinit Deus esse ,

det a rebus nec deflnitur , ideo non movetnr' ad mo- remanet post recessum corporis; sed cum res pri- tum rerum. vatur aufertur comparalio eius ad Deum. Quod ,

4. Ad illud quod obiicilur de habitatione Dei, enim nihii est, nuUam habet comparationem. dicendum quod determinate est in aiiquibus non , Sed cum res movetur , Deum non dimittit, nec Quoad n ratione immensilatis, sed ratione inflrrentiae gi'atiae; ad Deum accedit , nec Deus cum re venit: quia sic et ideo noii determinatur ipse Deus, sed effectus est in re, ut sit extra rem ideni; ideo nec res eum tantum. Hinc est, quod non per se , nec per acci- dimittit nec novum invenit. Et hoc est intelligibile, deiismovetur nec moveri potest, quia a nuUo de- si quod Deus sit simplex, et quis potest intelligere , pendet nec dependere potest ^, a nullo definitur nec infinitus immensus. Quia enim est immensus. et potest definiri; et non solum non est possibile, sed ita est intra, quod extra ^; quia simptex, secundum

etiam non inteUigibile. unum et idem est intra et extra: ideo nec dimit- autem aliquis sic: intelligaraus corpus' Obiiciet titur, nec acquiritur aliud in re; nec ab ipso itur iiia diiii- egredi a loco, nuUo ititroeunte, tuncremanet vacuum: ad ipsrrm, cum ' dimittitur, rrt ahbi et alibi inve- aut ergo ibi est Deus, aut non: si sic, ergo in eo niatur. est quod nihil est , quod stultum est dicere ; si non

SCHOLION.

Duplex ost molus sive mutatio secundum locum , scil. Scrapliicus hac dislinctione : si rcnianet aliquid positinm (ca- per se \ul per accidens, ut docet Avistot., praecipue I. de Anima, pacitas loci) tunc lioc positivum liabet relationem ad Deum text. 37. seqq. Neutcr modus convenit Deo. Ut aliqua res per quatcnus autem per privationem «!7m7 remanet , « aufertur com- accidens moveatur, requiritur, ut ipsa in alia re, quae per se paratio ad Deum », id est respectus, quem res existens habet movetur, sit modo circumscriptwo , ut corpus in navi , vel sal- realiier ad Deum , et Deus secimdum raiionem ad rem, penitus tem definidvo, ut anima est in corpore. Terminus quiescit in — aufertur, quin tamen Deus nec per se nec per accidens mo- ultimo nrg. fundam. dicitur de Deo in sensu improprio, cum veatur. noc mottis ncc prircitio motus proprie Deo conveniant. — In Auctores: B. Albert., hic a. 19. — Petr. a Tar., hic q. 3.

solut. nd i. salis sublililer rcplicatur. Hanc inslantiam solvit a. 2. — Henr. Gand., S. a. 30. n. .5.