Bonaventure

QUAESTIO I.

Utrim Angelus possit moveri localiter sine carpori

Quantum ad primum , quod Angelus non possit alio moto, ut nauta mota navi: ergo videtur, quod moveri sine corpore, ostenditur sic. Angelus non possit moveri, nisi moto corpore , et ita 1. Bernardus super Cantica': « Discurrere et corpore assumto. • de loco ad locum transire non est nisi corporum » : 3. Item, omne quod movetur, raovetur propter ergo si hoc convenit Angelo, non convenit nisi per indigentiani''; sed in Angehs beatis nulla est indigen- corpus assumtum. tia: ergo etc. Si tu dicas, quod propter indigen- 2. Itera, ratione videtur, quia quod movetur. tiam nostram; ergo, circumscripta indigentia nostra, aut movelur per se, aut per accidens"; sed Ange- non videtur , quod Angelus possit moveri : si ergo lus non movetur per se localiter, quoniam hoc est indigentia nostra nuUam dat virtutem Angelo , p;i-

proprium corporum, et illi soU inest res per se, tet elc.

cui inest proprie : ergo si movetur , hoc est per ac- 4. Item, n omne quod movetur , differt a mo- cidens. Sed quod per accidens movetur , movetur tore » , sicut proponit Philosophus = ; sed Angelus

1 Vat. cum cod. cc mutabiUtate. seqq. ) , ubi flnem motus constituit in bono aliquo conse- Serm. S. n. 2. quendo. ' Cfr. Aristot., V. Phys. text. I , VIII. Phys. text. 27. (c. 4.), = Libr. VIII. Phys. text. 27. seqq. (c. 4.) ; verbotenus autem de Anima, text. 37. seqq. (c. 3.). est in Comment. Averrois. Ibi Aristot. recolligit quae diversis * Cfr. Aristot. , de Animalium motu , c. 4. seqq. ( e. 6. locis, praeserlim in libr. VII. Pliys. docuit.

S. Boiiav. — Tom. I. 83  " , ; .

6a8 SENTENTIARUM LIB.

iion clislal a se : ergo Augelns non uiovetiir a se Ad iiitelligentiam autem obiectorum est notan-

nec ab alio ergo non polest moveri nisi movendo duin, quod sicut esse in loco est dupliciter sive Disuncii

— :

aliud . sicut inovenclo corpus. esse locale — sicul tangit Magister in litlera ''

Contka: 1. \il Hebraeos primo ' : Omnes sunt scilicet quia circuniscribitur , et quia definitur; et

fimiammki.administratiiiii fpirilits , missi propter eos etc. illud proprie est locale quod circumscribitur aliud ,

sed aliquocl miMisteriuin exsequuntur sine corpore autem quodam modo est locale, quodam modo non: ut suggerere bona, et liniusmodi: ergo possunt sine ita moveri per locum uno modo est per circumscri-

corpore moveri. ptionem ferri de loco ad locum, et sic est tanlum -2. Item, Dainascenus - : « Confestim inveniuntur corporum; alio modo moveri est minus proprie se- ubi clivinus iusserit nntus, velocitate naturae»: si cundum definitionem transire, et sic esl spiritunm. ergo velocitas est dispositio ad motum. ex sui na- Proprie ergo per circumscriptionem non movetur concmsin tura suut mobiles. Angelus, nisi corpore assumto, minus proprie per 3. Itein, Angelus in uno loco tantum est et ibi definitionem moyetur Angelus etiam sine corpore.

est, ubi operatur: ergo virtus eius ant est ad unum 1. Ex hoc palet responsio ad primum obie-somuo^c

tantum arctata, aut si non est arctata, nec substan- ctnm , et ° Bernardus accipit discurrere el trans- tia est arctala ad unum locum. Sed non potest esse ire secundum proprietatem loci, quae est circim- in pluribus: ergo cum est in uno loco, est in po- scriptio.

tentia ad alterum. Sed quod est in potentia ad unum 2. Ad illud ergo quod quaeritnr, ntruiii per se non fit actu in illo, nisi per motuin secundum lo- aut per accide:!S; dicendum secundum praedictam cum : ergo etc. distiiictionem ' de motu, quod secundum priniuin 4. Item. quod nioveatur sine corpore assumto, motuiii noii iiiovetur spirituale nisi per accidens. alio

osteiiditur per simile in anima. Anima enim, exuta moto. Sicut enim nauta, niota navi, movetur, sic

a corpore, fertur in caelum vel descendit in infer- spiritus, raoto corpore, in quo est. Quanlum ad se- num localiter; sed constat, quod anima non assu- cundum motura , sicut Angelus per se ipsum et sine

mit aliud corpus quain sunni: ergo movetur sine corpore deflnitur loco, ita per se ipsum transfertur.

corpore, ergo pari ratione Angelus. ita qiiod non alio movente, nec per alium motum. '3. Item, Angelus in empyreo potest esse sine Ipse autem obiicit de primo motu tantum, qui per corpore, pari ratione et in terra: ergo si per ean- se conveiiit corpori soli.

dem vim, per quani quiescit in terra, facit se esse 3. Ad illud quod obiicitur, quod omne ciuod

in terra sive transfert^ ergo videtur, quod sine movetur, movetur propter indigentiam; dicendum. corpore. quod illud verum est in raotu naturali , in quo na- tura non movet nisi per appetitura alicuius rei , qui

CONCLUSIO. ponit imperfectionem in natura — quia natura, habita perfectione sua, quiescit — sed non est verum in mo-

Angelus nioveri potest twii sine corpore, tum cor- tu voluntario, in quo movetur aliquis sivepropter pore assumto: siiie corpore transeuiulo locum aliud ' acquirendum , sive ad virtutem demonstran- definitive, sed cum corpore assumto circum- dam , sicut movetur miles in stadio. — Vel dicen- ^'''' ^»'

scriptive. duin, quod illud verum est in omni raotu, genera- liter accipiendo indigentiam ad suam indigentiam et Respondeo: Dicendum, quod Angelus, sicul di- alienam et suam quantum ad illud cuius privalio cit Scriptura, habet mnveri. Movetur autem non ]}oni\, imperfectionem , vel cuius privatio non iraper- conciusio i.solum assumto corpore, sed etiam corpore non fectionem ponit, sed limitationem °; et sic est iu

assuinto, cum non sit minoris libertatis nec virtu- Angelo. Angelns enim , volens aliquid operari in

tis nec nobilitatis sine corpore , quam est cmn terra, indiget transire ad terram, quia non po- corpore. test simul esse in caelo et in terra propter hoc

1 Vers. 14, in quo le,\lu Vulgata verbo mws; pi-aemittit m ^ I'io et Vat. curn ed. I quia. minisiermm. — Mox pro exseqmmtur, quod ex codd. P Q bb ' Pro distinciionem plurimi codd. definitionem, pauci cuni et ed. I resliluimus, Vat. male coiisequuntur. Dein post bona Vat. divisionem; nostrae lectioni sulTragantur codd. DPQKY eadem Vat. cum cod. cc interiicit et revelare secreta. cc et ed. 1 nec non contextus. Subinde post de motu non pauci - Libr. II. de Fide orthod. c. 3. Pro inveniuntur, quod et codd. omittunt quod, et post pauca Vat. verbis alio molo in textu originali et in codd. P Q et in ed. 1 extiibetur , Val. praefigit scilicet. inveniiur. 8 Pro aliud cod. T aliquid. 3 Supple cum Vat. simul. ' Hoc sibi vult : indigentia dicit in subiecto indigonli ^ el

* Sensus est : si Angelus potest esse in tei privalionem proprie dictam, scil. carenliam perfectionis debilae, sine corpore, et consequenter sola vi spirituali , sequitur vel simplicem negationem uUerioris perfectionis sive limilptio-

el sola vi spirituali possit sc (ransferre in terram. nem; prior non esl in Angelo. sed tantum poslerior. — Ali-

5 i:;ap. 6. quanto superius pro ei snam cod. V ad suam.  ,, ,

DIST. XXXVn. P. 11. ART. H. QUAEST. II. 6o9

quod habet virtutem finitam. Et sic patet illud, instrumentum se ipsum movens ' ; et virtus , quae quod limilatio non repugnat summae perfectioni est in substantia spirituali , potest supra substantiam Notandum. creaturae. reflecti, et ita movens idem esse cum mobiti, taraen 4. Ad illud quod obiicitur, quod omne quod non secundum idem : quia Angelus habilis est ad movetur differt a motore; dicendum, quod in na- moveri ex parte ipsius quod est sive substantiae turali motu verum est, ubi nihil movet se, quia vel materiae, si habet materiam, sed ad movere nihil reflectitur supra se propter alligationem cum ex parte formae, sive ipsius quo est vel virtutis materia: sed non est verum in voluntate, quae est activae.

SCHOLIOK

1. Vesligia iMagistri secutus, S. Doctor hic incidenter agit II. Angelos non tantum per accidetis, sed etiam per se de motu Angclorum quoad locum. Pro intelligentia huius quae- nioveri , aliter tamen ac corpora , contra Peripateticos cuni theo- stionis supponenda. est doctrina de modo, quo Angeli sunt in logorum communi sentenlia Seraphicus hic tenet et bene expli- loco, unde remittimus lectorem ad II. Sent. d. 2. p. il. a. 2. cat. — In solut. ad 4. S. Doctor supponit, quod subslantia spi-

q. I -4. Sufliciat hic breviter annotasse , quod , licet omnes con- ritualis potest super se reflecti ac se ipsam movere, non tamen cedant, Angelos esse in loco non circumscriptwe , sed defini- secundum idem (cfr. II. Sent. d. 24. p. a. 2. q. 2. ad 4; d. I.

tive , tamen de ratione formali praesentiae Angelorum in loco 25. p. I. q. 1.), et quod se active moveat ex parte formae mire discrepant scholae et etiam eiusdem scholae auctores. passive ex parte materiae. Quoad ullimum autem problematice Praescindendo ab opinione eorum qui cum Vasquez pulant loquitur addens: « Si habet materiam ». Hoc respicit senten- Angelos etiam in puncto indivisibili esse posse, ad duas prin- tiam , quam ipse II. Sent. d. 3. p. I. a. I ' . q. 1 . 2. 3. tanquam cipales positiones multitudo opinionum reduci potest : scil. fun- probabilem defendit, scil. quod etiam in Angelis aIi(|uo modo damentum praesentiac ponitur vel in applicatione virtutis An- distinctio materiae et formae admiltenda sit.

gelorum , vei non in operalione , sed in propria et linita sub- III. Alex. Hal., S. p. II. q. 33. ni. I. 3. — Scot., ll.Senl.

stantia Angeloruni. Piimu senlenlia est S. Thomae, quae tamen d. 2. q. 9. — S. Thom., hic q. 4. a. I ; S. I. q. 33. a. —'l.

a suis discipulis non eodem modo explicatur ; secunda est Scoti, B. Albert., hic a. 22. — Petr. a Tar., hic q. 5. a. I. — Ri- Richardi a Med. et aliorum plurimorum, cui favet modus lo- chard. a Med., hic a. 3. q. I. — .Egid. R., hic 2. princ. q. 1. quendi S. Bonaventurao. — iNotanda est etiam thesis ab Uni- — Durand., de hac et duabus seqq. qq. hic p. II. q. — 2.

versitate Parisiensi tempore AIe.\andri Ilal. rcprobata: Angelu^ Dionys. Carth., de hac et seqq. qq. hic q. 4. — Bicl , de hac in uno instanti potest esse in diversis' locis , et etiani ubi( |ue et seqq. qq. hic q. 3. si voluerit (cfr. II. Sent. d. 23. a. 2. q. 3. in linej.