Bonaventure

DUB. 1. simul sciunt sive scit quilibet. Et ideo non vult di- cere, quod creaturae sint in divina In parte ista sunt dubitationes circa litterani, et primo de hoc quod dicit .\ugustinus: Sciunt se DUB. III.

Pater et Filius invieem, sed iste nascenclo, ille gi-

gnendo. Videtur enim male dicere, quia scire est Item quaeritur de hoc quod dicit, quod scieii- essentiale in divinls: ergo si scit nascendo, cum tia Dei non est nisi de his quae sunt vel fuerunt nasci dicat proprietatem personalem , proprietas vel erunt. Videtur enim hoc esse falsum , quia Deus personalis est ratio rei essentialis ', quod non est scitomne quod potest facere sed potest facere quod ;

sane neque vere dictum. nunquam fuit nec est nec erit: ergo scientia Dei Respondeo : Aliqui voluerunt dicere, quod scire est de aliquo, quod nunquam fuit vel est vel erit.

Dei, relatum ad creaturas, vel ita quod una persona Et praeterea, est infinitorum, sicut vult Augustinus sciat se ipsam est dictum essentialiter ; sed secun- , undecimo de Civitate Dei \ non tantum quae sunt dum quod una persona scit aliam, dicit respectum vel fuerunt vel erunt.

personae ad personam et est dictum notiomliter. Respondeo: Dicendum, quod Magister loqiiitur

— Sed non est convenienter dictum, quia, sicut lioc de scientia visionis, quae est illorum tantuin, quo- in praecedentibns habitum est -, sapientia el sapere rum ab aeterno fuit praevisio; sed ipse obiicit de

essentialiter tanlum dicitur. scientia intelligentiae , quae nullius connotat exi-

Et propterea dicendum quod ablativus iile non , stentiani; quod patet. Inteiligit enim Deus omne tantum dicit causam sive rationem dicendi, sed ra- quod potest, et ita non recte currit obiectio '. tionem concomitantiae. Gerundia enim, sicut dicit Priscianus", habent exponi per si, vel per dum, DuB. IV.

vel per quia; et primo modo dicunt convenientiam, secundo concomitantiam , et tertio causam. Item quaeritur de hoc quod dicit, quod non potest incipere scire vel praescire elc. Videtur enim Dru. II. maie dicere, quia nihil scitur nisi verum^: ergo antequam sit verum, non scitur: ergo si aliquid

Ilem quaeritur de hoc quod dicit: Et omnia incipit esse verura , aliquid incipit a Deo sciri: ergo

quae sunt in eorum sapientia et in eorum essen- Deus potest incipere aliquid scire. Item, creatio — tia, unusquisque eorum simul videt. Sed supra, est divina essentia, et tamen ratione connotati Deus

distinctione trigesima sexta* dictum est, quod crea- potest aliquid incipere creare: ergo similiter et ali-

turae sunt in Dei notitia, sed non in Dei essentia: quid scire.

ergo est contradictio. Respondeo :Scire dupliciter dicitur. Uno uiodo i Respondeo: Dicendum est, quod in divina seire hoc est quod habere cogiiitionem de aliquo; scientia sunt scibilia, in divina vero essentia sunt et sic non connotal actualem exislentiam cogniti, et

attributa, sicut potentia, sapientia et bonilas. Et Au- sic non potest Deus incipere aliqnid scire, id est

gustinus vult dicere, qund Pater et Filius simul alicuius cognitionem incipere habere. Alio modo vident omnia cognoscibilia, creata et creanda, et scire hoc est quod nosse aliquid esse verum, et lioc omnia essentiae attribula. Unde littera legenda est tunc primo scitur esse verum, qnando inci|)it esse; et divisim : omnia quae sunt in eorum scientia , ut sicut ' incipit Deus scire, sic et desinit praescire, non

puta creata, simul scit quilibel; similiter omnia ratione principalis significati, quod est scientia, sed

quae sunt in eorum essentia, ut pnta attributa, ratione connotati, quod quidem est veritas rei scitae.

' Ed. I addit vel quid essentialc. « Cap. 10. n. 3.

2 Dist. 32. a. 1. q. I. ad 2, el a. 2. q. 1. in corp. ' Huius dubii solutio invenilur eliam apud Petr. a Tar. oi

3 Cfr. Libr. Vlll. Grammat. c. 9. et 13. — Pro Gerundia Richard. a Med. , hic circa lit.

multi codd. cum ed. 1 Gerundiva, et paulo inferius pro dicunt 8 Cfr. supra pag. 690, nola 2.

perperam dieit. — De hoc dubio cfr. eliam Alex. Hal., S. p. I. ' Vat. eum pluribus codd. sic. Paulo ante pro primo cod. q. 23. m. 4. a. 4. ad 2 ; Petr. a Tar. et Richard. a Med., hic X proprie. — Plura de hoc dubio inveniuntur supra a. I . q. 3 circa lit. et a. 2. q. 2 ; apud B. Albert. , hic a. 6 ; apud S. Thom. , hic * Cap. 1 , et ibid. in Commenl. dub. 1. q. 1. a. 2; apud Dionys. Carth. , hic q. 1.

5 Vide Alex. Hal., S. p. 1. q. 23. m. 4. a. i. ad 3.  DISTINCTIO XL.

DuB. V. illam. Quando ergo dicitur, quod Deus potest velle ahquid, idem est dicere, quod aliquid potuit esse

Item quaeritur de hoc quod dicit: Nec potest futurura sive habere ordinera ad divinara volunta-

noviter vel ex tempore velle aliquid, et tamen po- tem , quod tamen non babet ordinem ' ; sed si ha-

lest vellequod nunquam voluit. Videtur enim hic beret, ab aeterno habuisset. et ideo non incipit ex .

dicere duo contradictorie opposita, quoniara iUud tempore. Et ideo exempiura Magistri bonuui est, si

est novum quod prius non fuit et modo est ergo , : velle Dei iraportat ordinem ad volitum in ratione

si posset velle quod prius non voluit, videtur quod futuri; sed secundura quod importat concomitan- incipiat velle. tiam in ratione praesentis, potest Deus ex tempore

Respondeo : Dicendum quod cum dico Deum , velle hoc esse , sive hoc approbare hodie, non quia * ,

velle hoc \ duo dico et actum divinae voluntatis, : incipiat actus, sed quia incipiat connotatum. et ulterius ordinationem ipsius effectus ad illum actum. Et primum quidem est necessarium et sem- DuB. VI. per , uec potest incipere nec desinere. Voluntas enim divina est seraper in actu suo, ita quod nec Item quaeritur de hoc quod dicit, quod spe-

potest illo carere nec alium hahere; sed ordinatio cialem curam habet de rationalibus ; quia videtur alicuius effectus ad illum actum est ordinatio rei esse contra illud quod dicitur Sapientiae sexto": fulurae, quae nondura est, et ideo potest esse et non Aequalis est illi cura de omnibus. esse, et ordinari et non ordinari. Quando ergo di- Respondeo: Dicendum, quod aequaliter non citur Deus potest velle quod nunquam voluit, et : privat ibi ordinera divinae distributionis, sed privat tamen nou ex tempore; intellectus est, quod effectus acceptionem personae. Et omnibus distribuit ^ ibi

ille potuit ordinari ad divinum velle; et quoniam tantura pro horainibus, tamen pro raagnis et parvis, ordinatio effectus est ordinalio rei futurae , et quod pauperibus et divltibus; et sic est ei aequaliter cura

semel est futurum semper fuit futurura, et quod de omnibus, quia ita vult salutem pauperura, ut serael est ' ordinatum seraper fuit ordinatum ad divitura.