Bonaventure

QUAESTIO IV.

Utrum Deiis possit mala praecipere.

Quarto et ultirao quaeritiir, utrura Deus possit oranem legem: ergo in orani mandato potest dispen-

mala praecipere. Et quod sic , videtur: sare: ergo potest omnium praeceptorum et prohibi- 1. Quia praecepit Oseae primo ", ut ducerel uxo- tionum contraria praecipere. rem fornicariam, et Bernardus exponit ad litteram. 4. Item, plus distat non-ens ab ente quam Quod si dicas, ad litteram non esse intelligendum; malum a bono; sed Deus solo iraperio volunlatis

obiicitur tunc : quia praecepit non tantum ducere ex non-ente facit ens: ergo solo imperio voluntatis

uxorem, sed etiam facere filios fornicationis; quodsi ex malo facit bonum : ergo potest praecipere mala, essetuxor legitima, non essent filii fornicationis. ut videtur. 2. Itera , Exodi duodecirao ^ praecepit facere fur- CoNTfiA: I. Praeceptum est signum divinae,Fimdaraenu.-

tum flliis Israel; sed furtum est malum et contra voluntatis: ergo aut est falsum signum, cum signi- legem naturae : ergo etc. Si dicas, quod non est flcet, Deura quod praecipit ", aut Deus vult il- velle

malum secundum se, et ideo potest fieri bene; obii- lud. Sed si Deus vult malum, est malus; si non citur: quia praecepit Abrahae occidere fllium inno- vult, et praecipit, est falsus; et utruraque est im- centem et quem sciebat innocenlera, Genesis vige- possibile apud Deum: ergo etc. sirao secundo-'; et hoc est malum secundura se: ergo 2. Ilem, nullus obediens divino praecepto debet videtur, quod Deus possit praecipere raalum. puniri: ergo si Deus potest malum praecipere po- ,

3. Item, ratione videtur: cjuia Deus est super test malum impune fieri. Sed malura remanere im-

1 In Val. decst ire. ctuni aucioritas imperanlis »? Secuiidum Augusl., XXII. contra " Cfr. supra pag. 775 , nota 2. Fauslum, c. 89, illa verba apud Oseam signiflcant vocationem 3 Vers. 2: <c Vade, sume uxorem fornicationum et fac libi gentilium ad fidem, et ab eodem S. Doctorc ibid. c. 41.

tibi fllios fornicationum ». S. Bernardi expositio in hunc locum etiam illud factum furti myslice explicatur. — Circa flneni

habetur in eius libro de Praecepto et dispens. c. 3. n. 6 , ubi argunienti pro filios fornicalionis Vat. cum cod. cc filios for- S. Doctor etiani de furto a flliis Israel in Aegypto facto, quod in seq.argumento commemoratur. dicit: «Quorum ulique alle- * Vers. 36.

rum [factum] quid nisi grave furti facinus, alterum quid nisi 5 Vers. 2-

flagitii lurpitudo repularelur , si non excusassel utrumque fa- cod. cc hic el jiaulo posl praecepit.  , , ' "

846 SENTENTIVRlliM l.m. I.

punitum est coiitra diviuam iustitiam: ergo Deus gnoscere non suani malum est in se, sed cognoscere potest facere contra se , ergo sibi adversari. Sed hoc alienam ex libidine sive non suam malum esl se- esl impossibile: ergo etc. eundum se. Sed Deus iri praeceptis secundae tabu- 3. Uem, Deus praecipit mala non fieri: si ergo lae dispensat et dispensare potest, et contra illaconciusios.

praecipit fieri, praecipit diio upposita'; sed duo op- potest praecipere, i'atione praedicta. Nec ex hoc se- posita fieri est impossibile: ergo Deus praecipit im- quitur, quod praecipiat contraria, quia mandatum possibiie. Sed ad nuUum tale praeceptuin obligamur: speciale absolvit a communi, sicut privilegium spe-

ergo Deo possiimus non obedire; ([uod absurduin ciale =.

est. Et iterum, omnis praecipiens impossibile est jorMae tabulae non potestcunL-iusio), In praeceptis autera

stultus , vel impius : ergo Deus esset stultus , vel Deus dispensare, quia eorum opposita sunt mala impius, quorum utrumque est impossibile. Et ideo secundum se ; ipsa enim praecepta dicunt ordina- dicit Hieronymus^: Qui dicit Deum praecepisse im- tionem ad Deum sive in fmem de sua ratione et ,

possibile, anathema sit. eorum opposita deordinationem. Et ideo, si contra- rium praeciperet praeciperet contra se contra se , ;

c N c L u s 1 0. autem non potesl facere. Et si illa praeciperet — cum illa sint mala secundum se, ita quod nuUo modo possunt bene fieri — aut Deus vellet malum, Deus nuUatenus polest praecipere malum, quod re- quod est inconveniens ; aut impune fieret malum manetsub ralione mali, et ideo nunquam id aut idem esset bonum et maluni quorum utrum- ,

quodest mahim secundum se; tamen id quod que est inconveniens simpliciter. est malum in se, potest praeeiper-e et prae- Et ideo concedendae sunt rationes probantes, Epiiogns. cipiendo facere bonum. quod Deus non potest omne " malura praecipere, ut puta malum manens malum et hoc est malum se- ,

Dicendum, quod cum quaeritur, cundum se. — Tamen ultima ratio de hoc quod ,

utrum Deus possit praecipere malum, hoc potest praecipit' malum non valet, et iam soluta est.,

DisiinLiio. dupliciter iutelligi manens malum, aut : aut malum Ad illud ergo quod obiicitur de Osea, 1. di- positornm. ita, quod praecipiendo faciat bonum. Primum sim- cendum quod illud fuit raalura in se, scilicet , co-

. pliciter est impossibile secundum vero aliquo modo ; gnoscere non suara, et divino praecepto factum est est possibile, licet non omnino. ei bonum. Sed secundum quod fornicatio dicit actum Est enim aliquid malum in se , aliquid nialum libidinosum et cognoscere ahquara ex libidine, boc uupiex secundim se. Malum in se potest lieri bene ' ma- ; Dorainus nunquam praecepit. lum secundum se nullo modo potest fieri bene immo , 2. Ad illud quod obiicitur de auctoritate Exodi,

hoc intelligere quod fiat bene, est intelUgere , quod quod praecepit filiis Israel furtum dicendum, quod ; . oe f '°™"" idem malum et bonum. Potest ergo dici, quod sit illud similiter praecepit , in quantura fnit raalum .Deus potest praecipere malum in se, et non malum in se, scilicet accipere rera alienam; et hoc potuit

secundum se; quia nihil potest praecipere, quin facere, quia, cum sit Dominus oraniura dominium ,

bonum sit, postquam praeceptum est; et illud est potuil Iransferre. Sed nunquam praecepit, quod ex malum in se, non autem5eamrfMTO.se; ideo potest libidine hoc facerent; illud enim est malum sectm-

illud praecipere et non aliud. dum se. Et hinc habet ortum quod dicit Bernardus in , Ad illud quod obiicitur de eo i|uod praecepit libro de Dispensatione et quod Deus praecepto', Abrahae de Isaac dicendum quod illud non erat P» ; ,

coroiiariuni. potest dispeusare in praeceplis secundae tabulae nialum secundum se, quia fsaac, quamvis non esset i"»»- et non primae. Et ratio huius est, quia in prae- reus mortis sibi infligendae ab homine , tamen ra-

ceptis secundae tabulae, quantum est de ratione tione peccati originalis reus erat raortis temporalis praecepti, tangitur sive praecipitur ordinatio ad sibi infligendae a Deo, ad quara habebat necessita- proximum, et prohibetur deordinatio ad eundeni. tem; et ideo Deus habebat auctoritatem , et ita de Deordinatio autem respectu proximi , nisi sit deor- iure potuit illam Abrahae ex causa coramittere. — dinatio respectu Dei , malum est in se; si autem Tamen aliqui volunt dicere , quod non praecepit ^"•' "'^ respectu Dei , malum est secundum se : sicut co- occidere, sed offerre. Sed contra hoc est Glossa,

' Cod. V verbo opposita praeflgit contradictorie. Inimc- 3 Pro bene, quod ter in liac propositione occurrit, codd. diate ante Vat. cum cod. cc ter praecepit pro praecipit. L ter bomim. ' Symboli Explic. ad Damasum (quod opusoulum, etsi in- * Cap. 3. n. 6. seq. , ubi quoad sensuni inA-enitur. Cfr.

ter opera S. Hieronymi liabetur alius aucloris est, scil. Pelagii , supra pag. 843 , nota 3.

Execramur etiam eorum blaspliemiam, qui dicunt, 5 Ed. addit derogat generali. ut dicunt) : I

impossibile aliquid liomini a Deo praeceptum esse. Cfr. etiam « In Vat. et cod. cc desideratur omne. Comment. in Mattti. 6, 44. — iNota, quod S. Doclor lioc argu- ' Ed. I praecepit. mentum leprobat in fine corp. quaest.  :