Bonaventure

QU.\ESTIO I.

Utrum voluntas divina convenienter dividatur in voluntatem signi et beneplaciti.

Et quod prima divisio non sit conveniens, vi- ceptio el prohibitio etc. sint signa divinae volun- detur: latis, non tamen debent dici voluntates: ergo non 1. Quia sicut voluntas est respectu rerum, ita debet dividi voluntas in voluntalem signi et volun- Adopposi-et potentia et scientia; sed scientia non distinguitur tatem beneplaciti. per scientiam veritatis et scientiam signi, similiter 4. Item, praeceptio eiprohibitio el huiusraodi, nec potentia: ergo nec voluntas. Situdicas, quod aut sunl signa ratione actus, aut ratione obiecti illa non habent signa; contra: sicut cireaturae sunt sive connolati. Si ratione actus; sed idem est actus signa voluntatis, ila etiam innuunt es suo ordine quod divina voluntas et Deus — quia cum dico Deus :

scientiam , et ex sua magniiudine monstrant polen- praecipit, dicilur de Deo, et ita praedicat divinam tiara : ergo si signum perducit in aliud ', patet etc. essentiara — ergo secundum hoc idem esset signum 2. Item, si contingit divinam voluntatem signi- sui ipsius. Aut ratione effectus , et tunc, cum prae- ficari, aut per signa naturalia, aut per signa vo- ceptio et prohibilio nuUum connotent efTectum, nec luntaria '' : non per naturalia , quia praeceptio et consilium, nullum omnino erit signum; et ita nullo prohibitio non sunt a natura, sed a voluntate ; non modo videntur signa. per voluntaria, quia signum voluntarium est quod Sed contba: i. Scriptura dicit, plures esse to-f significatex institulione; sed praeceptio et prohibi- luntates Dei ^; sed constat, unara esse voiuntatera be- tiosignificant non ex institutione voluntatem, sed neplaciti: ergo si plures sunt, oportet, quod stet

ipsum quod praecipitur: ergo etc. pro alia voluntate quam beneplaciti. Sed nulla volun- -3. Item , res significata non comniunicat nomen tas Dei est nisi beneplacitum , vel signum illius: suum signo — unde quamvis circulus sit signum ergo etc.

vini, non tamen est vinum ergo quamvis prae- — 2. Itera, contingit cognoscere voluntatem Dei;

' Cfr. supra pag. 282, nota 2. 3 Cfr. hio lit. MagisU'i, c. 5. seqq. - ^ De hac signorum divisione in nisi beneplacitum Vat. nisi beneplacUi. supra pag. 283, nota 6.  ,

DIST. XLV. ART. III. QU.\EST. I.

sed non possunuis cognoscere eain per se: necesse 1. Ad illud quod obiicitur de scientia et po-s est ergo, qiiodcognoscamus per signa. Sed sic no- tentia, dicendum, quod ipsa voluntas se habel im- minamus, secundum quod cognoscimus: ergo non mediatius ad res, et cuni non sit determinata in tantum debemus dicere volnntatem beneplacili esse futuris indifferentibus, ideo indiget certis signis\ Et voluntatem, sed etiam signum eius. propterea, cum debeamus nos illi conformare, opor- 3. Item , praeceptio alicuius recte dicitur vo- tet nos ipsam cognoscere. Sed divina scientia est luntas illius, ergo et praeceptio Dei; sed non est respectu omnium, similiter et potentia, el praeterea, volunlas causans ', quia praeceptio est, etiamsi nihil neutri oportet nos conformare ; ideo non sic dicitur fiat: ergo est voluntas ut significans. scientia signi vel potentia, sicut volunlas dicitur. 2. Ad illud quod obiicitur, ulrum sint signa na- CONCLDSIO. turalia, vel voluntaria; dicendum, quod signum est Auctoritate et ratione probatur, distinguendara ens et est signum ; potest ergo dici naturak in

esse voluntatem beneplaciti et signi. quanturn em, vel in quantum signum. Signa igitur voluntatis in quantum entia voluntaria sunt, quia Respondeo: Ad hoc intelligendum est, quod et a voluntate, sed naturalia sunt in quantum signa\ nciusio. ratio et auctoritas compeUit nos distinguere volun- quja naturaliter significant, sicut effectus naturaliter tatem Dei in voluntatem signi et voluntatem benepla- signiflcant causam. citi. Auctoritas quidem: quia dicit Apostolus pri- 3. Ex hoc patet sequens, quia res non com- mae ad Thessalonicenses quarto ^ : Haec est voluntas municat signo dato nomen , communicat tamen signo Dei, sanctificalio vestra; sed illud non est dictum natw-a.li", ut patet: nam urina dicitur sana, quia per essentiam, ergo vel per causam, vel per si- est signum sanitatis ; est enim signum quod cau- ,

gnificationem ; non autem per causam, ergo per satur naturaliter. Hoc tamen non est generaiiter significationem. Item 7'atio dictat—quia com- , , verum, nec secundum sermonis proprietatem sed ,

muiii usu loquendi consuevimus praeceplum no- secundum tropum loquendi, sicut tangit Magister strum voluntatem appellare. in littera '. Et ratio transferendi est similitudo Propter hoc intelligendum, quod sicut non ab- comperta inter signum, quod naturaliter significat Raiio. surde inlelleetus dicitur vis intellectiva et ipsum et significatum. intellectum, ita voluntas dicitur ipsa vis volendi et 4. Ad illud quod obiicilur: ratione cuius sunt ipsum volitum. Et quia voluntas Dei innotescit nobis signa ? dicendum, quod ratione actus causati ^* per per volitura tanquam per visibile signuin , et « si- comparationem ad obiectum. Obiectum enim innote- gnum est quod facit in aliud venire, dum offert se scere facit voluntatem , ut est sub actu praeceptionis sensui^); inde est, quod voluntatem Dei dividimus et prohibitionis et huiusmodi. Unde hoc quod praeci- in voluntatem beneplaciti et in voluntatem signi. pilur, signum est voluntatis, in quantum praecipitur.

SCHOLIOR

Distinctio voluntatis in voluntatem bemplaciti et signi est S. Tliom., hic q. I. a. 4; S. 1. q. 19. a. 1 — 1. B. Albert., Iiic

fundata in s. Scriptura et ab omnibus doctoribus recepta; licet a. 9 ; de iiac et seq. q. S. p. T. tr. 20. q. 80. — Tar.Petr. a

a paucis posterioribus Scliolasticis , ut Franc. Mayronis, voluntas hic q. 3. a. I. — <1igid. R., de hac et seq. q. hic 3. princ. q. signi reducatur ad actum beneplaciti, sed inefTicacem, quod I. — Durand., de hac et seq. q. hic q. 3. — Dionys. Carth., de hac ct seq. q. hic q. 3. — Ciel , de hac et seq. c[. 1. S"nt. Alex. Hal. , de tiac et seq. q. S. p. I. q. 36. m. I. — d. 46. q. i.

iMulti codd. et edd. 2 , 3 , i, S , 6 creans. (ed. 1 detevminata). Post pauca eadem Vat. cum ed. El I

2 Vers. 3. — Paulo ante sola Vat. praetermittit voluntatem praeterea pro JEt proptereu , et deinde cum plurimis codd. et Dei in. Paulo inferius post non auiem per causam cod. Q (in edd. perperam oporteret pro oportet, quam ISctionem ex cod. marg.) adiicit quia non omnes sanctificat. T et ed. I restauravimus. ' Verba sunt Augustini, quae integra iam supra allata sunt 5 In cod. X hic additur Exemplum de nutibus hominum, :

pag. 282, nola 2. — Plura de his quae hic docentur invenies in qui sunt naturales, et per ipsos cognoscimus voluntates. Anselmi libro de Voluntate, et in eiusdem libro de Voluntate s Id est, quia non signum arbitrarium, sed tantum signum Dei, nec non hic in lit. Magistri , c. 5. seqq. — Paulo ante plu- naturale eodem nomine nominatur, quo res nominatur. — Vat. rimi codd. et edd. post per visibile omittunt signum, quod Vat. cum cod. oc omittit nomen, et bis pro communicat exhibet com- cum ed. I bene supplevit. municant. Cod. Q (in marg.) post signo dato addit id esi insiituto. * Hoc sibi vult: cum voluntas quoad res, quae esse vel non ' Hic c. 6. — Subinde pro Et ratio pormulti codd. et esse, et quae sic vel aliter esse possunt, hoc vel illud determinare edd. 2, 3, i, 5, 6 Et ratione; vitiose. possit, ideoque per se a nobis certe cognosci nequeat, liinc ut Ex cod. Y restituimus causati , pro quo plurimi codd. 8

cognoscamus, quid voluntas determinaverit, eam certis signis cum edd. creati. Ex contextu apparet lectionem ex cod. Y ,

manifestari necesse est. — Pro et cum non sit determinata Vat. depromptam esse veram. In (ine solutionis Vat. praecipit pro cum uno alteroque cod. et ed. I et tamen non sic determinate praecipitur.

S. Bonav. — Tom. I. 102  : ; ',; ,

SENTENTIARUM LIB. l.